Thường trực HĐND đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của HĐND. Thường trực HĐND triệu tập các kỳ họp của Hội đồng nhân dân; phối hợp với UBND trong việc chuẩn bị kỳ họp của HĐND; được HĐND ủy quyền tổ chức giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật tại địa phương theo Luật, xem xét nội dung phát sinh giữa 2 kỳ họp; chỉ đạo, điều hòa, phối hợp hoạt động của các Ban của Hội đồng nhân dân… Trong đó vai trò của Thường trực HĐND đặc biệt quan trọng trong việc tham mưu, chuẩn bị, tổ chức kỳ họp để ban hành các Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 được ban hành trên cơ sở kế thừa Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003, đã bổ sung những điểm mới nhằm quy định chi tiết hơn về tổ chức và hoạt động của HĐND, đặc biệt là những quy định vụ thể về vị trí, vai trò của Thường trực HĐND.

Là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, của cử tri; HĐND thay mặt nhân dân quyết định những vấn đề quan trọng ở địa phương bằng việc ban hành các Nghị quyết tại các kỳ họp trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế đến văn hóa - xã hội và an ninh - quốc phòng và trong phạm vi thẩm quyền theo quy định pháp luật. Chất lượng Nghị quyết của HĐND phụ thuộc lớn vào sự điều hòa, phối hợp trong quá trình chuẩn bị dự thảo nghị quyết, định hướng và điều hành thảo luận Nghị quyết của Thường trực HĐND.

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành 49 nghị quyết; trong đó gồm: 11 nghị quyết thường kỳ, 27 nghị quyết chuyên đề và 11 nghị quyết về công tác nhân sự, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật về quy trình, thủ tục, thẩm quyền ban hành nghị quyết của HĐND.

Trước mỗi kỳ họp, căn cứ vào những văn bản chỉ đạo của Trung ương và các Bộ, ngành; căn cứ vào yêu cầu từ thực tế thông qua hoạt động giám sát và tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của cử tri, qua thực tế điều hành công việc, khả năng thực hiện của Thành phố và các kênh thông tin khác; Thường trực HĐND Thành phố chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân, Ủy ban MTTQ họp để thống nhất, quyết định việc đưa ra những nội dung có tính chất thường kỳ và chuyên đề để bàn thảo và quyết định tại các kỳ họp. Đối với những vấn đề lớn, nhạy cảm, còn có ý kiến khác nhau, liên quan đến nhiều đối tượng, tầng lớp nhân dân, Thường trực HĐND báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy để đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất và sự đồng thuận khi tiến hành xem xét, quyết định.

Sau khi đã có Thông báo về nội dung kỳ họp, Thường trực HĐND Thành phố điều hòa, phân công các Ban của HĐND trong việc thẩm tra các dự thảo Nghị quyết

Báo cáo thẩm tra của các Ban Hội đồng nhân dân là cơ sở phản biện quan trọng để đại biểu thảo luận, quyết định tại kỳ họp. Do đó, Thường trực HĐND Thành phố phân công các Ban của HĐND chủ động tham gia với cơ quan chuyên môn của UBND ngay từ khi bắt đầu; kết hợp tăng cường tổ chức khảo sát, giám sát những nội dung liên quan để phục vụ công tác thẩm tra. Thời gian qua, công tác thẩm tra của các Ban HĐND Thành phố được thực hiện đúng quy trình, quy định. Thực hiện quy chế phối hợp giữa các Ban HĐND và các Sở, ngành Thành phố, các Ban đã chủ động làm việc với đơn vị liên quan, nghe trước, góp ý các các nội dung dự kiến trình tại kỳ họp; tổ chức giám sát, khảo sát, thu thập thông tin đối với những vấn đề lớn, phức tạp. Nhìn chung, báo cáo thẩm tra của các Ban đảm bảo chất lượng, khách quan, rõ tính phản biện, rõ quan điểm, cung cấp nhiều thông tin, luận cứ khoa học, đặc biệt là những vấn đề còn có những ý kiến khác nhau, tạo thuận lợi cho đại biểu trong quá trình xem xét, quyết nghị tại kỳ họp.

Điểm mới của việc ban hành Nghị quyết trong nhiệm kỳ này là việc thực hiện theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đối với các Nghị quyết là Văn bản quy phạm pháp luật. Các dự thảo Nghị quyết này đều phải được UBND, UBMTTQ đề xuất hoặc theo đề xuất của cơ quan, tổ chức và phải có văn bản đề nghị xây dựng nghị quyết gửi đến Thường trực HĐND để xem xét, quyết định. Trong quá trình chuẩn bị xây dựng dự thảo Nghị quyết quy phạm pháp luật có sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND, các Ban HĐND với UBND và các cơ quan chủ trì soạn thảo và được thực hiện các bước theo trình tự Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Điều hành các phiên thảo luận thông qua Nghị quyết là nội dung quan trọng thể hiện vai trò và bản lĩnh của Thường trực HĐND với vai trò là Chủ tọa kỳ họp trong việc điều hành, gợi ý thảo luận để các đại biểu tập trung thảo luận để nâng cao chất lượng ban hành các Nghị quyết. Do đó, Thường trực HĐND Thành phố có sự phân công và chuẩn bị chu đáo cho mỗi phiên thảo luận. Đối với những nghị quyết còn nhiều ý kiến khác nhau, Chủ tọa dành thời gian thảo luận thêm để đạt đến sự thống nhất. Khi biểu quyết, có thể lấy ý kiến biểu quyết 1 lần với toàn bộ nội dung dự thảo nghị quyết hoặc lấy ý kiến biểu quyết từng phần nghị quyết sau đó biểu quyết chung toàn bộ nghị quyết.

Sau khi Nghị quyết được thông qua tại kỳ họp, Thường trực HĐND yêu cầu các Ban HĐND được phân công thẩm tra phối hợp với UBND và các cơ quan chuyên môn của UBND rà soát, hoàn thiện Nghị quyết theo những nội dung đã được thông qua tại kỳ họp; sau đó trình Chủ tịch HĐND ký ban hành. Thời hạn ký ban hành Nghị quyết thực hiện theo quy định của Luật.

Một số khó khăn, vướng mắc trong việc ban hành Nghị quyết của HĐND Thành phố: Một số báo cáo, đề án, tờ trình, dự thảo nghị quyết của UBND gửi về Thường trực HĐND còn chậm so với yêu cầu; một số cơ quan được giao soạn thảo đề án, dự thảo nghị quyết chưa chủ động phối hợp với các Ban HĐND ngay từ đầu quá trình xây dựng đề án, tờ trình, dự thảo Nghị quyết. Việc triển khai Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 của cơ quan trình dự thảo nghị quyết còn lúng túng. Thành viên của các Ban hoạt động chủ yếu là kiêm nhiệm, mỗi thành viên chỉ có năng lực chuyên môn trong lĩnh vực chuyên ngành nhất định. Trong khi đó, chức năng, nhiệm vụ của Ban, lĩnh vực hoạt động khá rộng, nên có lúc, có việc phản biện chưa đầy đủ đáp ứng theo yêu cầu. Một số dự thảo nghị quyết của đơn vị trình còn chưa đảm bảo chất lượng, chưa kịp điều chỉnh lại cho phù hợp với báo cáo giải trình, tiếp thu của UBND Thành phố.

Để nâng cao chất lượng ban hành Nghị quyết của HĐND cần một hệ thống các giải pháp tổng thể, từ việc nâng cao chất lượng đại biểu HĐND, tăng số lượng đại biểu chuyên trách, nâng cao chất lượng hoạt động của Thường trực, các Ban HĐND đến nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ của Văn phòng giúp việc HĐND….Tuy nhiên, vai trò của Thường trực HĐND là vô cùng quan trọng. Do vậy, để nâng cao chất lượng ban hành Nghị quyết của HĐND, Thường trực HĐND tỉnh, thành phố cần phát huy vai trò của mình trong một số nội dung sau:

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Hội đồng nhân dân. Sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng là điều kiện hết sức cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân nói chung, trong việc ban hành Nghị quyết nói riêng. Trước mỗi kỳ họp, Thường trực HĐND báo cáo với Thường trực cấp ủy về nội dung kỳ họp, về các nghị quyết dự kiến ban hành, xin ý kiến về những vấn đề còn khó khăn vướng mắc hoặc có ý kiến khác nhau và xin ý kiến chỉ đạo, định hướng tại các kỳ họp của HĐND. Đảm bảo sự lãnh đạo, chỉ đạo xuyên suốt của cấp ủy đối với các nội dung kỳ họp.

- Thường trực HĐND tổ chức tốt hoạt động giám sát của HĐND, chỉ đạo điều hòa phối hợp hoạt động giám sát của HĐND, các Ban HĐND, Tổ đại biểu HĐND để nắm bắt tình hình thực tiễn, những vấn đề nổi lên từ cơ sở để làm cơ sở cho việc lựa chọn, đề xuất nghị quyết ban hành. Bên cạnh đó, Thường trực HĐND cũng phải chủ động phân công sớm các Ban trong việc chuẩn bị kỳ họp, để trên cơ sở đó các Ban tổ chức các hoạt động giám sát, khảo sát trên từng nội dung được phân công, tránh chồng chéo, trùng lặp nội dung giám sát.

- Thường trực HĐND chỉ đạo chuẩn bị báo cáo, đề án, tờ trình và dự thảo Nghị quyết nghiêm túc theo đúng quy định của Luật.

- Xác định đúng những nội dung, lĩnh vực phải ban hành Nghị quyết. Thường trực HĐND chủ trì tổ chức Hội nghị với UBND, Ủy ban MTTQ để thống nhất các nội dung của kỳ họp. Các nghị quyết dự kiến ban hành phải đảm bảo đúng căn cứ pháp lý, sự cần thiết và khả thi trong tổ chức thực hiện và được đưa vào kế hoạch sớm, phân công cụ thể cho cơ quan chức năng chịu trách nhiệm chuẩn bị và cơ quan phối hợp (nếu có), kiên quyết không đưa vào chương trình kỳ họp những nghị quyết đề xuất bổ sung muộn, thời gian chuẩn bị không bảo đảm và sẽ ảnh hưởng đến chất lượng ban hành.  Bên cạnh đó, các nghị quyết chuyên đề phải xuất phát từ yêu cầu thực tiển và điều kiện kinh tế-xã hội của địa phương. Đặc biệt, phải làm rõ mục đích của việc ban hành nghị quyết, đối tượng và mức độ tác động đến đối tượng, các nguồn lực, khả năng của địa phương bảo đảm nghị quyết được thực thi và những tác động tiêu cực có thể xảy ra.

- Thực hiện đầy đủ quy trình, thủ tục ban hành Nghị quyết theo quy định của Luật. Chỉ đưa ra bàn tại kỳ họp những nội dung dự kiến trình HĐND đã được chuẩn bị chu đáo chất lượng, kiên quyết không đưa vào chương trình kỳ họp những nội dung chuẩn bị chưa tốt. Trường hợp bổ sung hoặc rút nội dung nào khỏi chương trình ban hành nghị quyết đều phải có báo cáo giải trình để Thường trực HĐND xem xét quyết định. Đặc biệt đối với các Nghị quyết  quy phạm pháp luật phải thực hiện nghiêm túc theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

- Phân công các Ban HĐND phối hợp với các cơ quan chuyên môn của UBND để thẩm tra các báo cáo, tờ trình, dự thảo Nghị quyết theo lĩnh vực được phân công; chủ động tiến hành các hoạt động giám sát khảo sát để thu thập lấy thông tin thực tiễn liên quan đến lĩnh vực sẽ ban hành NQ chuyên đề. Đối với những vấn đề lớn, Thường trực HĐND có thể tổ chức khảo sát chuyên đề, những vấn đề liên quan định hướng đến số đông nhân dân thì giao MTTQ tổ chức phản biện để xin ý kiến các nhà khoa học và các đối tượng chịu sự tác động, làm cơ sở giúp các Ban thẩm tra đảm bảo chất lượng.

- Thường trực HĐND chỉ đạo chuẩn bị chu đáo và tổ chức tốt các kỳ họp HĐND. Đây là nội dung vô cùng quan trọng, bởi như đã phân tích ở trên, việc ban hành Nghị quyết của HĐND là hoạt động mang tính chất đặc thù, chỉ được thực hiện tại các kỳ họp của HĐND. Do đó, tổ chức tốt các kỳ họp là điều kiện cơ bản để nâng cao chất lượng ban hành các nghị quyết của HĐND. Để tổ chức tốt kỳ họp HĐND, Thường trực HĐND phải xây dựng được chương trình kỳ họp khoa học, chi tiết và hợp lý, đảm bảo thời gian hợp lý cho việc bàn thảo và thông qua mỗi nghị quyết. Nghiên cứu đổi mới cách thức tổ chức kỳ họp theo hướng giảm thời gian đọc tài liệu và nghe báo cáo tại hội trường để tăng cường thời gian thảo luận. Bên cạnh đó Thường trực HĐND cũng phải phân công chủ tọa điều hành các phiên họp khoa học và huy được trí tuệ của các đại biểu để thảo luận sâu và quyết đúng. Những nội dung còn có ý kiến khác nhau được tách ra trao đổi làm rõ đến khi đạt thống nhất cao. Người đứng đầu cơ quan được phân công trình dự thảo nghị quyết, có thể trình bày thêm những vấn đề liên quan mà HĐND quan tâm, để các đại biểu quyết nghị…Ngoài ra Thường trực HĐND chỉ đạo tổ chức tốt việc tiếp xúc cử tri trước kỳ họp (kể cả việc tiếp xúc cử tri theo chuyên đề), vì đây cũng là kênh thông tin quan trọng để thảo luận về các nghị quyết dự kiến ban hành.

- Thường trực HĐND tăng cường tổ chức các Hội nghị chuyên đề, học tập, trao đổi, bồi dưỡng và cung cấp thông tin cho các đại biểu để nâng cao ý thức, năng lực  và trình độ của đại biểu HĐND, đủ sức bàn thảo và quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội ở địa phương trong phạm vi thẩm quyền. Trang bị máy tính và tập huấn cách truy cập tra cứu các tài liệu bằng bản mềm, giảm tài liệu bản giấy, hướng dẫn những tài liệu cần tra cứu có liên quan. Cung cấp thêm các tài liệu, văn bản có liên quan như các quy định văn bản của Trung ương, các ý kiến chuyên gia, ý kiến của nhân dân (nhất là đối tượng chịu tác động trực tiếp của nghị quyết), Thường trực HĐND gợi ý những nội dung cần tập trung sâu, sớm, cụ thể để các đại biểu tập trung suy nghĩ.

-  Kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực của các Ban và văn phòng HĐND trong công tác tham mưu giúp việc cho HĐND. Thường trực HĐND cần thống nhất trong điều hòa phối hợp phân công trách nhiệm thẩm tra, cùng một nghị quyết có thể đề nghị nhiều Ban tham gia thẩm tra, nhưng có Ban chủ trì, Ban phối hợp. Khi cần thiết có thể giải trình, làm rõ chính kiến nếu có đại biểu thắc mắc xung quanh nội dung nghị quyết trước khi quyết nghị. Thường trực HĐND cũng cần phát huy vai trò của từng tổ đại biểu, từng đại biểu trong tổ. Chỉ đạo các Ban của Hội đồng nhân dân cũng như lực lượng tham mưu, giúp việc của Văn phòng tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm định và cơ quan thẩm tra trong thực hiện quy trình xây dựng và ban hành văn bản.

- Sau khi ban hành Nghị quyết, Thường trực Hội đồng nhân dân và các Ban Hội đồng nhân dân tăng cường giám sátnắm bắt thông tin kịp thời phát hiện những bất cập trong quá trình triển khai thực hiện. Chú trọng thông tin phản hồi của các cơ quan, cá nhân, tổ chức chịu tác động, để kịp thời chỉ đạo đôn đốc, điều chỉnh bổ sung hoặc bãi bỏ các qui định chưa phù hợp, bảo đảm các nghị quyết chuyên đề của HĐND phát huy tác dụng tích cực. Tổ chức giám sát, rà soát các nội dung đã ban hành nghị quyết nhưng không còn phù hợp với tình hình hình thực tế, chủ động yêu cầu UBND tỉnh bổ sung sửa đổi hay xây dựng chính sách mới trình HĐND hoặc kiến nghị HĐND điều chỉnh nội dung ng  hị quyết đảm bảo phát huy hiệu quả thiết thực.

QUỲNH DAO


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
     Liên kết website
    Bình chọn
    Đánh giá của bạn về trang thông tin điện tử đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Hà Nội
    46 người đã bình chọn
    Thống kê: 113.611
    Online: 68