Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng khi tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) thì một vấn đề đặt ra hết sức cấp bách là nước ta phải có lộ trình nhanh chóng, sớm chuyển đổi các nguồn nguyên liệu đang nhập từ các nước mà không phải là các quốc gia trong khối để chuyển thành sản xuất nguyên liệu ngay tại trong nước hoặc nhập của các quốc gia trong khối này mới đảm bảo đủ điều kiện về quy tắc xuất xứ.

Sáng 05/11, Quốc hội thảo luận tại Hội trường việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cùng các văn kiện liên quan

Phát biểu tại phiên họp, Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường cho rằng, nền kinh tế Việt Nam có độ mở kinh tế rất cao, 200%, nền kinh tế nước ta đang phụ thuộc rất lớn vào thị trường bên ngoài, nếu muốn ổn định sự phát triển thì phải giữ được cam kết với các thị trường bên ngoài. Như vậy, khi tham gia vào Hiệp định CPTPP đây chính là một cơ hội rất tốt để nước ta giữ vững cam kết của thị trường 10 nước thành viên khác trong khối này, vì vậy cần thiết tham gia để giữ vững thị trường, để đảm bảo ổn định kinh tế. Đại biểu cho rằng, đến thời điểm này không nên mất nhiều thời gian để bàn luận nên hay không nên thông qua Hiệp định CPTPP mà quan trọng làm rõ xem hành động như thế nào để có thể tận dụng được những lợi thế khi tham gia Hiệp định CPTPP và hạn chế đến mức thấp nhất là những tác động bất lợi có thể mang lại đối với hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước. 

Q

Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (Ảnh Quochoi.vn)

Đại biểu so sánh với các khối trong khu vực về các mặt hàng chủ đạo, 10 mặt hàng chính, nước ta hiện nay đang gần như xếp vào nhóm cuối cùng, thấp nhất. Mặt hàng được đánh giá là có lợi thế lớn nhất đó chính là dệt may, giày da, đồ gỗ cũng đứng vào xếp hạng thứ ba, nhóm được coi là trung bình như đồ gia dụng cũng xếp thứ năm, hàng thực phẩm xếp thứ sáu, như rau quả, cà phê, hồ tiêu, thủy sản xếp cao hơn. Ngược lại, thịt các loại xếp rất thấp. Mặt hàng kém cạnh tranh chúng ta đứng gần như cuối cùng, ví dụ như mỹ phẩm thứ 11, văn phòng phẩm thứ 9, phim ảnh thứ 9, điện, điện tử, vi tính đứng hàng thứ 7. Nước ta là một trong những nước đang có thế mạnh xuất khẩu rất lớn về ngành công nghiệp chế tạo, ngành điện tử đứng thứ 7 tức là cạnh tranh rất kém.

Như vậy, do có lợi thế thấp nên nước ta được ưu đãi hơn khi thực hiện đàm phán lộ trình tham gia vào Hiệp định CPTPP, thực hiện lộ trình cắt giảm các dòng thuế chậm hơn so với các nước, có thời gian chuyển đổi kéo dài hơn. Như vậy phần lớn các nước có cam kết cắt giảm tỷ lệ cho hàng hóa Việt Nam rất cao, ví dụ Canada 94%, Chile 95%, Nhật Bản 86%, thấp nhất như Mexico là 77%. Ngay sau khi hiệp định có hiệu lực, Việt Nam chỉ phải cắt giảm 66% sau khi tham gia. Các dòng thuế này có lộ trình 3 năm sau mới tăng lên 86%, đồng thời có một số mặt hàng chúng ta có thời gian chuyển đổi kéo dài từ 7-10 năm như thịt các loại. Điều đó chứng tỏ chúng ta có lợi thế hơn các nước không phải chỉ ở mức các dòng thuế cắt chậm mà chúng ta có thời gian dài hơn để thực hiện quá trình chuyển đổi, cắt giảm dòng thuế cũng như thực hiện cam kết.

Vấn đề đặt ra cho chúng ta là với lệ lợi thế như vậy, liệu hàng hóa có thể tham gia vào được hay không để được hưởng lợi thế này. Muốn tham gia được, rõ ràng hàng hóa cũng phải đảm bảo có sức cạnh tranh, đồng thời phải đủ điều kiện để được tham gia. Trong thỏa thuận của Hiệp định CPTPP có một điều kiện để các hàng hóa được tham gia đó là quy tắc xuất xứ hàng hóa tính hàm lượng giá trị khu vực và được gọi là RVC (Regional Value Content), tính bằng giá trị hàng hóa trừ đi phần nguyên liệu mà không có xuất xứ trong khối trên tổng giá trị hàng hóa. Đây có lẽ là điều thách thức rất lớn đối với các hàng hóa của nước ta. Như ngành dệt may cho là ngành có lợi thế nhưng thực tế nguyên liệu xuất xứ  phần lớn không nằm trong khối này, như vậy nếu tính tiêu chí về quy tắc xuất xứ, có khả năng nước ta sẽ có nhiều sản phẩm dệt may không thỏa mãn các điều kiện để đưa vào trong khối.

Chính vì vậy, một vấn đề đặt ra hết sức cấp bách là phải có lộ trình nhanh chóng, sớm chuyển đổi các nguồn nguyên liệu đang nhập từ các nước mà không phải là các quốc gia trong khối để chuyển thành sản xuất nguyên liệu ngay tại trong nước hoặc nhập của các quốc gia trong khối này, khi đó nước ta mới đảm bảo đủ điều kiện về quy tắc xuất xứ. Như vậy, chúng ta thấy đây chính là một yêu cầu đồng thời là một cơ hội rất tốt để chúng ta thu hút các nhà đầu tư vào đầu tư trong nước để sản xuất những yếu tố nguyên liệu, tạo ra một chuỗi giá trị khép kín cho sản xuất trong nước. Nếu chúng ta làm tốt việc này thì có thể chúng ta không phải dừng lại ở một nền sản xuất theo kiểu gia công như hiện nay mà chúng ta có thể bắt đầu từ khâu thiết kế các sản phẩm trong nước đến sản xuất các nguyên liệu, các sản phẩm phụ trợ cho đến việc tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh và tiếp cận thị trường cuối cùng trong khối.

Như vậy, nhiều người đánh giá cao cơ hội này. Nếu chúng ta có được cơ chế chính sách thu hút đầu tư tốt, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay cuộc chiến tranh Trung Mỹ đang xảy ra gay gắt. Đây là cơ hội có nhiều nhà đầu tư có xu hướng rời bỏ thị trường Trung Quốc tìm nước thứ ba không bị ảnh hưởng để đầu tư đưa hàng hóa sang trong khối hoặc cho Mỹ. Nếu  làm tốt cơ hội này thì Việt Nam có thể trở thành trung tâm thực hiện các ngành công nghiệp chế tạo chế biến cho khối và cho khu vực. Ngược lại, nếu không kiểm soát tốt có thể xảy ra tình trạng hàng hóa, nguyên liệu có nguồn gốc từ các nước không phải trong khu vực sẽ tuồn vào, điều này rất nguy hại hoặc làm chết các hoạt động sản xuất trong nước hoặc bị rơi vào tình trạng vi phạm cam kết. Khi đó hậu quả sẽ rất nặng nề nên đòi hỏi phía Chính phủ phải đẩy mạnh cải cách hành chính theo các chuẩn mực quốc tế để thu hút được các nhà đầu tư, đặc biệt là tạo lập môi trường kinh doanh công khai, minh bạch để kiểm soát, tạo cạnh tranh bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. 

Lê Minh Tú-Văn phòng Đoàn ĐBQH Hà Nội


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
     Liên kết website
    Bình chọn
    Đánh giá của bạn về trang thông tin điện tử đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Hà Nội
    104 người đã bình chọn
    Thống kê: 521.902
    Online: 52