Tại phiên thảo luận vào dự án Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư, đại biểu Hoàng Văn Cường tán thành với việc phải sớm ban hành Luật này, vì nước ta đang trong quá trình phát triển, có rất nhiều những dự án đầu tư hạ tầng cũng như các dịch vụ công. Như vậy, cần phải có sự tham gia của khu vực tư nhân để vừa tăng các nguồn lực đầu tư, vừa nâng cao chất lượng của các sản phẩm dịch vụ công và đồng thời, khai thác có hiệu quả những công trình đầu tư công. Mặc dù là một phương thức đầu tư, có rất nhiều triển vọng nhưng sau hơn 20 năm mới chỉ thu hút được hơn 300 dự án được gọi là PPP, trong đó, trên 50% là các dự án BT. Đây là dự án có thời gian đầu tư ngắn, rủi ro thấp, thu hồi tiền nhanh. Do vậy, các dự án BT này cũng chưa hẳn là các dự án PPP. Còn lại các dự án chủ yếu là BOT giao thông. Tuy nhiên, những dự án này cũng đang gặp phải rất nhiều những bức xúc trong xã hội, đồng thời cũng gây những tổn thất nhất định cho các nhà đầu tư, thậm chí làm nản lòng những nhà đầu tư trong tương lai. Đại biểu cho rằng, một trong những nguyên nhân sâu xa của tình trạng trên là do chúng ta chưa có một luật khuôn khổ pháp lý chính thức cho đầu tư PPP.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phát biểu (Ảnh Quochoi.vn)

Đại biểu kiến nghị: Cần phải quyết định rõ trong luật những tiêu chí xác định dự án đầu tư PPP để tránh tình trạng lợi dụng các chính sách ưu đãi, như là ưu đãi về thuế, tiền sử dụng đất, chia sẻ rủi ro trong đầu tư PPP để đưa vào áp dụng cho những đầu tư nhân mang chất kinh doanh. Trong dự thảo luật này mới đưa ra các lĩnh vực là đầu tư PPP và quy mô dự án là 200 tỷ, trong khi đó, để phân biệt đối với các dự án đầu tư tư nhân mang tính chất kinh doanh, cần phải dựa vào ba tiêu chí nữa là mục đích đầu tư, giá dịch vụ và quyền tài sản.

Về mục đích đầu tư, dự án PPP phải là một dự án thuộc trách nhiệm bắt buộc phải đầu tư của Chính phủ để cung cấp các dịch vụ công là những dịch vụ thiết yếu cho người dân và mục tiêu của Nhà nước là cần phải huy động nguồn tiền để Nhà nước không phải bỏ tiền ra nhưng vẫn có dịch vụ công tốt. Nhà đầu tư tư nhân bỏ tiền vào đấy đầu tư có thể sẽ được thu nguồn lợi và được Nhà nước bảo đảm cho các rủi ro. Bên cạnh đó, có nhiều dịch vụ công mà nhà đầu tư tư nhân có thể bỏ tiền vào và thu được nguồn lợi mà không cần có sự tham gia của Nhà nước. Trong trường hợp này không phải là những dự án PPP.

Về giá dịch vụ. Đối với dự án PPP người dân cũng có thể trả tiền để hưởng dịch vụ đó, nhưng giá dịch vụ đó phải là do Nhà nước quản lý, không phải để cho nhà đầu tư được tự thỏa thuận với người dân như các dự án kinh doanh khác.

Về tài sản. Nhà đầu tư có quyền thế chấp, chuyển nhượng tài sản được hình thành như một tài sản tư nhân trong thời gian hợp đồng, nhưng Nhà nước đồng thời cũng có vai trò trong việc quy định việc vận hành và sử dụng những tài sản đó vì phục vụ cho các lợi ích công. Do vậy, đây không hẳn là tài sản tư nhân và sau khi hoàn thành phải bàn giao cho Nhà nước. Với những quan niệm như thế rất nhiều những dự án BT trong thời gian vừa qua triển khai nó không phải là những dự án PPP và cũng vì những ràng buộc đó cho nên nhà đầu tư sẽ bị hạn chế rất nhiều những quyền lợi của mình cũng như quyền của mình trong việc triển khai các dự án PPP so với dự án đầu tư tư nhân. Chính vì vậy, nó có những vấn đề liên quan đến hạn chế này, nó tạo ra những rủi ro mà Nhà nước cần phải chia sẻ. Đại biểu hoàn toàn đồng tình với dự thảo luật là phải có cam kết của Chính phủ và chia sẻ rủi ro đối với nhà đầu tư tư nhân.

Đại biểu đề nghị quy định cụ thể trong Luật này ba loại rủi ro trong Luật này:

Rủi ro về chính sách. Nếu như Chính phủ không cam kết thực hiện đúng chính sách ban đầu đặt ra thì nhà đầu tư có thể gặp phải những rủi ro, như vậy rủi ro chính sách này là rủi ro do Chính phủ gây ra và Chính phủ phải chịu trách nhiệm trong việc chia sẻ, thậm chí là phải bồi hoàn phần lớn rủi ro đó.

Rủi ro thị trường, là do trong quá trình thiết kế chưa thể lường trước được sự phát triển của thị trường và vì chưa lường trước được như thế cho nên nhà đầu tư tư nhân không sẵn sàng bỏ tiền mà Chính phủ phải đứng ra để cam kết, chia sẻ một phần rủi ro đó, như vậy phần rủi ro thị trường này cần được chia sẻ giữa hai bên.

Rủi ro vận hành, là do khả năng quản lý vận hành của nhà đầu tư là không tốt hoặc là những thay đổi về kỹ thuật mà nhà đầu tư không đáp ứng được. Những rủi ro này chủ yếu là thuộc về cá nhân nhà đầu tư và nhà đầu tư phải chịu nhiệm.

Nếu trong Luật không quy định rõ các dạng rủi ro như trên thì rất có thể dẫn đến chuyện lợi dụng để chuyển những rủi ro vận hành thành những các rủi ro đẩy về phía Chính phủ hoặc người tiêu dùng phải chịu trách nhiệm chia sẻ. Chính vì vậy, việc quy định cụ thể vào dự Luật sẽ tránh được tình trạng như người dân hiện nay đang thắc mắc là nhiều rủi ro của các dự án tại sao nhà nước hoặc là người dân phải chịu trách nhiệm.

Về lập và thẩm định, kiểm toán các dự án đầu tư PPP, về mặt nguồn gốc thì dự án đầu tư PPP thực chất là dự án đầu tư công nhưng khác ở chỗ là nhà nước không phải bỏ vốn toàn bộ mà tư nhân bỏ vốn và tư vấn, phải quản lý, vận hành các công trình này. Chính vì vậy, cho nên ở đây phải có quá trình triển khai khác so với dự án đầu tư công, trước khi bước vào chọn nhà đầu tư thì dự án này phải được thiết kế, thẩm tra phần kỹ thuật chi tiết và dựa trên cơ sở thiết kế đó chúng ta mới chọn nhà đầu tư, xem nhà đầu tư nào làm dự án này tốt nhất. Dựa trên cơ sở chọn nhà đầu tư, trong quá trình triển khai dự án đó Nhà nước chỉ kiểm tra, kiểm soát xem nhà đầu tư có tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật đặt ra, những công năng đặt ra của dự án. Còn việc chi phí cụ thể của dự án đó là nhà đầu tư bỏ tiền ra, nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm, Chính phủ không phải can thiệp vào việc này. Đại biểu cho rằng, việc đấu thầu để chọn nhà thầu thi công là của nhà đầu tư chứ không nên đưa vào luật và chỉ thực hiện Kiểm toán nhà nước đối với phần tiền của nhà nước bỏ ra, còn phần của tư nhân thì nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm. Đại biểu nhấn mạnh: "Nếu nhà đầu tư nào đầu tư tốt, tiết kiệm được các phần chi phí thì đấy chính là nguồn lợi của đầu tư được hưởng ngay trong quá trình đầu tư. Tôi cho rằng việc đó mới thực sự chọn được nhà đầu tư tốt, nhà đầu tư có kỹ năng, có trình độ cao để tiết kiệm và nâng cao hiệu quả đầu tư". 

Hoài Thương- VP Đoàn ĐBQH HN


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
     Liên kết website
    Bình chọn
    Đánh giá của bạn về trang thông tin điện tử đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Hà Nội
    201 người đã bình chọn
    Thống kê: 1.837.732
    Online: 63