Sáng ngày 19/11/2019, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai băn khoăn về cơ chế chia sẻ rủi ro

Đại biểu nêu 6 lý do mà địa biểu còn băn khoăn về quy định trong dự thảo Luật về cơ chế chia sẻ rủi ro

Lý do thứ nhất, khi nói đến PPP là nói đến hợp đồng, nói đến sự tự nguyện, là cơ chế thỏa thuận giữa nhà nước và chủ đầu tư. Đó là theo cơ chế "lời ăn lỗ chịu" đúng theo nguyên tắc thị trường và trước khi ký kết hợp đồng nhà đầu tư đủ thông minh để hình dung ra được hai yếu tố, đó là lợi nhuận và rủi ro. Lợi nhuận càng lớn thì rủi ro càng cao và khi đã ký kết hợp đồng thì đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro.

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai phát biểu (Ảnh Quochoi.vn)

Lý do thứ hai, dự thảo luật cho phép chủ đầu tư tăng giá, tăng phí dịch vụ, kéo thẳng, kéo dài thời hạn thu phí. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của người dân. Ở đây chủ thể phải trả không phải là nhà nước mà là người dân. Khi đưa quy định này vào dự thảo luật, cần nghiên cứu những phản ứng từ phía người dân ở các trạm thu phí đến những dư luận chưa tốt về một số dự án BOT trong thời gian qua.

Lý do thứ ba, cơ chế này tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước. Bởi lẽ, dự thảo luật quy định các dự án được chia sẻ rủi ro là những dự án quy mô lớn, những dự án trọng điểm và nhà nước chia sẻ 50% rủi ro thì chia sẻ bằng hình thức nào? Nguồn sẽ lấy từ đâu? Khi tác động đến nợ công thì sẽ xử lý như thế nào?

Lý do thứ tư, dự thảo Luật cũng chưa đưa ra những căn cứ tiêu chí để xác định mức độ rủi ro, chưa xác định cơ quan nào có trách nhiệm xác định rủi ro. Hiện nay, theo dự thảo luật thì Kiểm toán nhà nước chỉ kiểm toán phần vốn đầu tư công mà không phải là kiểm toán toàn bộ dự án. Quy định này tạo ra bất cập, bởi vì không thể xác định toàn bộ rủi ro của dự án nếu như chỉ kiểm toán một phần vốn của dự án. Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ là thẩm định cơ chế áp dụng. Vậy Bộ Tài chính có phải là cơ quan chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực trong việc xác định thực chất của rủi ro hay không? 

Lý do thứ năm, tiếp theo liên quan đến thẩm quyền, dự thảo Luật quy định Chính phủ quyết định việc áp dụng cơ chế rủi ro. Tuy nhiên đối với những mức chi trả lớn, tác động trực tiếp đến dự toán ngân sách hàng năm, đến ngân sách trung hạn, đến an toàn nợ công thì chắc chắn thẩm quyền không phải là của Chính phủ. Điều này dự thảo luật lại chưa quy định.

Lý do thứ sáu, dự thảo luật đưa ra một quy định nghe có vẻ rất hợp lý. Tức là trong trường hợp có lợi nhuận tăng thêm thì nhà đầu tư chia sẻ với nhà nước về lợi nhuận tăng thêm. Tuy nhiên, trong 22 năm qua, kể từ khi áp dụng cơ chế PPP đến nay chưa có một trường hợp nào nhà đầu tư chia sẻ lợi nhuận tăng thêm với nhà nước, nhưng có một thực tế là hiện nay nhà nước vẫn đang phải chi trả một số khoản nợ trong một số hợp đồng BOT. Với những lý do như trên tôi xin phép kiến nghị đó là cân nhắc thận trọng quy định này trong dự thảo luật và ngay từ thời điểm thương thảo hợp đồng, để bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư cần tính toán để đưa ra mức lợi nhuận hợp lý và nhà nước chỉ bồi thường chỉ hỗ trợ duy nhất trong trường hợp đó là do thay đổi cơ chế, chính sách pháp luật mà có tổn hại đến lợi ích của nhà đầu tư.

Đại biểu cũng đề nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu xem xét để quy định đảm bảo tính thống nhất với Luật Ngân sách nhà nước về cơ chế thanh quyết toán phần vốn nhà nước; thống nhất với Luật Đầu tư công về thẩm quyền quyết định các dự án trên 10.000 tỷ; thống nhất với Bộ luật Hình sự về xác định đối tác tự chịu trách nhiệm hình sự; thống nhất với Luật Phòng, chống tham nhũng về thanh tra, kiểm tra; thống nhất với Luật Đầu tư về cơ chế giải quyết tranh chấp.

Đại biểu cho rằng, dự thảo Luật cũng còn thiếu vắng các quy định liên quan đến trách nhiệm của người quyết định chủ trương đầu tư các dự án PPP, thiếu vắng các quy định về trách nhiệm cụ thể của Hội đồng thẩm định nhà nước. Trách nhiệm của cơ quan trực tiếp thương thảo hợp đồng trong trường hợp đưa ra các điều khoản gây thiệt hại cho Nhà nước, người dân.

Về tính khả thi của một số quy định thì dự thảo Luật, đại biểu đề nghị cần cân nhắc tính khả thi của việc bảo đảm cân đối ngoại tệ 30% cho các dự án. Cân nhắc tính khả thi và tính hợp lý của việc áp dụng PPP trong những trường hợp liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh và đặc biệt về cơ chế đấu thầu, rà soát lại toàn bộ để làm sao tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng, lựa chọn được nhà thầu chính xác đủ tiêu chuẩn trong quá trình thực hiện dự án. Đại biểu cho rằng, việc ban hành một đạo luật để huy động nguồn lực của người dân là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, điều nhà đầu tư chân chính cần đó là một môi trường cạnh tranh bình đẳng, những chính sách ổn định, hợp lý và giảm thiểu những chi phí không chính thức. Điều mà người dân cần đó là giảm những gánh nặng về thuế, phí và mức giá. Điều mà Nhà nước cần đó là giảm gánh nặng về ngân sách hạn hẹp hiện nay và chỉ khi nào đạt được ba mục tiêu đó thì mới có thể an tâm để bấm nút thông qua. 

Ngọc Ánh (VP Đoàn ĐBQH TP)


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
     Liên kết website
    Bình chọn
    Đánh giá của bạn về trang thông tin điện tử đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Hà Nội
    201 người đã bình chọn
    Thống kê: 1.837.642
    Online: 104