Bộ Tài chính khẳng định sẽ phối hợp với Bộ Công Thương kiên trì điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường có quản lý của Nhà nước theo quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP; tiếp tục thực hiện công khai, minh bạch trong điều hành giá; đồng thời, tùy theo diễn biến của thị trường thế giới chủ động, linh hoạt điều hành giá xăng dầu trong nước đồng bộ với các biện pháp đế bình ổn giá xăng dầu phù hợp với quy định, góp phần thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đảm bảo hài hòa lợi ích người tiêu dùng, doanh nghiệp và cân đối ngân sách nhà nước.

Trước ý kiến cử tri nhiều địa phương trong đó có thành phố Hà Nội đề nghị tăng cường quản lý và ốn định giá cả mặt hàng xăng dầu và xóa bỏ cơ chế độc quyền đối với ngành xàng dầu, Bộ Tài chính cho biết theo chức năng, nhiệm vụ được giao, đơn vị chủ trì điều hành giá xăng dầu hiện nay là Bộ Công Thương. Tuy nhiên, với vai trò phối hợp với Bộ Công Thương trong điều hành giá xăng dầu, Bộ Tài chính nhận thấy, xăng dầu là mặt hàng thiết yếu có tác động trực tiếp tới sản xuất và đời sống người dân, với phần lớn sản lượng xăng dầu phục vụ sản xuất, tiêu dùng phải nhập khẩu, giá bán xăng dầu trong nước phụ thuộc vào diễn biến giá xăng dầu thành phẩm thế giới.

Giá xăng dầu trong nước được điều hành thống nhất theo nguyên tắc cơ bản là: "Giá bán xăng dầu được thực hiện theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước" (quy định tại Nghị định số 84/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 trước đây và tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 03/9/2014 kể từ ngày 01/11/2014 đến nay). Trong đó quy định: Nhà nước thực hiện kiểm tra, giám sát và điều tiết giá xăng dầu thông qua việc quy định công thức tính giá cơ sở tính theo bình quân giá xăng dầu thế giới (30 ngày theo quy định tại Nghị định số 84/2009/NĐ-CP; 15 ngày theo quy định của Nghị định số 83/2014/NĐ-CP); quy định tần suất điều chỉnh giá (10 ngày theo quy định tại Nghị định số 84/2009/NĐ-CP; 15 ngày theo quy định của Nghị định số 83/2014/NĐ-CP) để các doanh nghiệp có căn cứ tính toán và đăng ký/kê khai mức giá với cơ quan Nhà nước. Khi xét thấy giá cơ sở tăng cao hoặc việc tăng giá xăng dầu có thể ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân, liên Bộ cho sử dụng các công cụ tài chính (Quỹ Bình ốn giá xăng dầu, thuế nhập khẩu...) nhằm giữ ổn định giá hoặc không để giá tăng quá cao, gây tác động bất lợi đến phát triến kinh tế - xã hội, mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.

Trong thời gian vừa qua, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã thực hiện việc giám sát và điều hành giá xăng dầu trong nước tuân thủ theo đúng quy định và mục tiêu nêu trên trong đó giá xăng dầu trong nước được điều hành tuân theo tín hiệu thị trường, có tăng có giảm theo diễn biến giá xăng dầu thành phấm trên thị trường thế giới. Trong năm 2015, giá xăng dầu đã được điều hành 23 lần, trong đó giá xăng RON 92 được điều chỉnh tăng 6 lần, giảm 12 lần, giữ ổn định 5 lần; giá dầu điêzen tăng 4 lần, giảm 13 lần và giữ ổn định 6 lần...

Khi giá xăng dầu thế giới giảm, việc điều hành giá xăng dầu trong nước cũng được giảm giá tương ứng, kịp thời. Tuy nhiên, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu trong nước được tính toán trên cơ sở giá xăng dầu thế giới theo số ngày dự trữ lưu thông bình quân 15 ngày, nên không phải giá thế giới giảm tính theo từng ngày là giá trong nước có thể giảm ngay được. Ngoài ra, việc tính toán cũng trên cơ sở biến động của giá xăng dầu thành phẩm chứ không phải giá dầu thô. Ví dụ: Trong năm 2015, giá xăng dầu thế giới biến động giảm là chủ yếu, giá xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh giảm tương ứng 12 lần, trong đó có lần điều chỉnh lớn, giá xăng giảm tới 1.900 đồng/lít.

Khi giá xăng dầu thế giới tăng, căn cứ vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của từng thời kỳ, trong nhiều thời điểm khi giá thế giới tăng cao, lẽ ra giá xăng dầu trong nước cần phải điều chỉnh tăng để bù đắp hết phần chênh lệch này. Tuy nhiên, giá trong nước hoặc là không điều chỉnh tăng hoặc chỉ tăng một phần chứ không phải tăng toàn bộ phần chênh lệch giữa giá cơ sở tại thời điểm tính toán và mức giá bán hiện hành; phần chênh còn lại được bù đắp từ Quỹ Bình ổn giá và/hoặc doanh nghiệp chia sẻ không tính hoặc không tính đủ khoản lợi nhuận định mức xăng dầu (quy định 300 đồng/lít,kg). Khi các công cụ tài chính (Quỹ BOG, thuế nhập khẩu...) đã sử dụng hết mà giá xăng dầu thế giới vẫn tăng thì buộc phải tăng giá xăng dầu trong nước tương ứng.

Đơn cử như kể từ cuối tháng 1/2015, giá xăng dầu thế giới có xu hướng tăng giá trở lại, đợt điều hành giá xăng dầu ngày 24/02/2015, giá xăng dầu thành phẩm thế giới tăng cao nhưng thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác quản lý nhằm bình ổn giá cả thị trường, bảo đảm trật tự an toàn xã hội dịp Tết nguyên đán Ất Mùi 2015, liên Bộ đã giữ ổn định giá bán xăng dầu trong nước bằng biện pháp sử dụng Quỹ Bình ổn giá. Đợt điều hành giá xăng dầu ngày 05/5/2015, giá xăng dầu thành phẩm thế giới tăng đột biến khiến cho giá cơ sở mặt hàng xăng RON 92 trong nước tăng cao hơn giá bán 3.387 đồng/lít. Sau khi xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Liên Bộ chỉ cho phép các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối tăng 1.950 đồng/lít xăng RON 92, còn lại sử dụng Qũy Bình ổn giá để hỗ trợ 1.437 đồng/lít nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh góp phần bình ổn giá xăng dầu từ đó bình ổn giá các hàng hóa, dịch vụ nói chung.

Ngoài ra, chủ trương điều hành giá xăng dầu trong nước sát biến động giá xăng dầu thế giới như trên còn góp phần giảm bớt tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới do giá xăng dầu nước ta thấp hơn giá xăng dầu các nước có chung đường biên giới.

Như vậy, việc điều hành giá xăng dầu trong nước vừa qua của Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã được thực hiện nhất quán theo cơ chế giá thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Theo đó, giá xăng dầu trong nước đã bám sát theo biến động của giá xăng dầu thế giới đồng thời thực hiện việc kiểm tra giám sát và áp dụng các công cụ điều tiết khi cần thiết để bình ổn giá, không để giá xăng dầu thế giới tự phát tác động bất lợi đến mục tiêu kiềm chế lạm phát giá.

Trong các lần điều hành giá xăng dầu trong nước, liên Bộ đều có các thông cáo báo chí, trong đó đã công khai diễn biến giá xăng dầu thế giới, giá cơ sở và nguyên tắc, sự cần thiết của việc điều hành giá xăng dầu trong nước. Ngoài ra, thường xuyên thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng, họp báo, thông cáo báo chí, các cuộc hội thảo… Từng yếu tố cấu thành giá trong giá cơ sở như giá xăng dầu thế giới, thuế nhập khẩu, các biện pháp bình ổn giá (thuế, phí, Quỹ) đều được thể hiện một cách rõ ràng, công khai, minh bạch để người dân có thể giám sát việc điều hành giá xáng dầu của các thương nhân kinh doanh xăng dầu đầu mối.

Về ý kiến của cử tri liên quan đến “xỏa bỏ cơ chế độc quyền đối với ngành xăng dầu”, theo quan điểm của Bộ Tài chính thì quy định của Luật cạnh tranh: “doanh nghiệp có vị trí độc quyền nếu không có doanh nghiệp nào cạnh tranh về hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp đó kinh doanh trên thị trường liên quan”, trên thực tế, hiện nay ở nước ta hiện có 23 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Do đó, thị trường xăng dầu Việt Nam không phải là ngành kinh doanh độc quyền.

Đồng thời, căn cứ những quy định hiện hành về kinh doanh xăng dầu tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP không cho phép các doanh nghiệp áp đặt bất hợp lý (do Nhà nước vẫn còn kiểm soát việc tính toán mức giá thông qua việc công khai thông tin về giá cơ sở của doanh nghiệp), áp đặt điều kiện thương mại bất công bằng; bán xăng dầu dưới giá thành toàn bộ để loại bỏ đối thủ cạnh tranh...

Cũng trong phần trả lời, Bộ Tài chính khẳng định sẽ phối hợp với Bộ Công Thương kiên trì điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường có quản lý của Nhà nước theo quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 39/2014/TTLT-BCT-BTC; tiếp tục thực hiện công khai, minh bạch trong điều hành giá; đồng thời, tùy theo diễn biến của thị trường thế giới chủ động, linh hoạt điều hành giá xăng dầu trong nước đồng bộ với các biện pháp về giá, Qũy Bình ổn giá đế bình ổn giá xăng dầu phù hợp với quy định, góp phần thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đảm bảo hài hòa lợi ích người tiêu dùng, doanh nghiệp và cân đối ngân sách nhà nước.

Toàn văn trả lời của Bộ Tài chính xem tại đây

DUY LINH

Lượt xem: 429