Sáng ngày 26/3/2025, tại Nhà Quốc hội, các đại biểu Đoàn ĐBQH Thành phố góp ý về dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành nội dung phiên họp.

Tiếp tục chương trình Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, sáng 26/3/2025, tại Nhà Quốc hội, các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tiến hành thảo luận về dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành nội dung phiên họp. Tham gia thảo luận, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội đã có nhiều đại biểu phát biểu, đóng góp ý kiến tại phiên họp.

Toàn cảnh phiên họp

Các đại biểu tại phiên họp

Tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại Tổ, tại Hội trường về dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi). Thực hiện nhiệm vụ được giao, trên cơ sở tổng hợp ý kiến thảo luận của các đại biểu Quốc hội, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan soạn thảo và các cơ quan liên quan để nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về một số nội dung liên quan đến định hướng giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật tại phiên họp tháng 3/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trên cơ sở ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Thông báo kết luận số 5035/TB-TTKQH ngày 20/3/2025 của Tổng Thư ký Quốc hội, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã chủ trì, phối hợp với Cơ quan soạn thảo, Thường trực Ủy ban Pháp luật và một số cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện nội dung dự thảo Luật. Dự thảo Luật sau khi tiếp thu, chỉnh lý gồm 4 chương và 21 điều.

Thảo luận tại hội nghị, đa số ý kiến các đại biểu bày tỏ đồng tình cao với nội dung tiếp thu, giải trình dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, đánh giá dự thảo luật đã có rất nhiều điểm bổ sung, sửa đổi để tháo gỡ những vấn đề vướng mắc hiện nay trong việc tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đại biểu Phạm Thị Thanh Mai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH Thành phố Hà Nội phát biểu

Đại biểu Phạm Thị Thanh Mai, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH Thành phố Hà Nội bày tỏ sự đồng tình với nội dung dự thảo Luật Thuế Thu nhập Doanh nghiệp nhưng đề xuất một số điều chỉnh nhằm tăng tính khả thi khi áp dụng. Theo đại biểu, tại khoản 2 Điều 2 của dự thảo Luật quy định về doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế. Tại đây vẫn giữ khái niệm cơ sở thường trú hiện hành về người nộp thuế, trong khi đó nội dung tại báo cáo thuyết minh dự án luật đã thể hiện các hoạt động kinh doanh thông qua thương mại điện tử và các nền tảng số xuyên biên giới đang có sự bất cập về khái niệm cơ sở thường trú đang được quy định tại luật hiện hành và các hiệp định thuế, bởi chưa đáp ứng được thực tế của loại hình kinh doanh sử dụng cơ sở thường trú ảo, không có địa chỉ liên lạc thật trên thực tế. Như vậy, việc vẫn giữ nguyên vấn đề vướng mắc, bất cập liên quan đến nội dung về cơ sở thường trú, không có sự chỉnh sửa cho phù hợp khiến những vướng mắc trên chưa được giải quyết trong dự thảo luật này. Ngoài ra, dự thảo luật cũng bổ sung quy định thu nhập chịu thuế của các doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, bao gồm cả các thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số không phụ thuộc vào địa điểm kinh doanh. Điều này khiến nội dung quy định trở nên mâu thuẫn và khó thực hiện khi vừa không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, đồng thời lại không phụ thuộc vào địa điểm kinh doanh. Vì vậy, đại biểu đề xuất cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, kiểm tra kỹ những nội dung trên và có hướng chỉnh sửa để đảm bảo tính thống nhất cũng như giải quyết được bất cập, vướng mắc theo luật hiện hành hiện nay.

Cũng theo đại biểu, tại Điều 7 về xác định thu nhập tính thuế, việc xác định thời điểm doanh thu để tính thuế thu nhập chịu thuế của hàng hóa được bán ra cần xác định rõ hơn. Đối với khoản chi do doanh nghiệp có rủi ro về thuế đề nghị luật cần được bổ sung không được trừ thuế tính từ khi gặp rủi ro nhằm bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp. Vì về nguyên tắc hóa đơn do doanh nghiệp có rủi ro về thuế, hóa đơn phát hành đều không hợp pháp. Cơ quan thuế sẽ yêu cầu người mua hàng, toàn bộ chi phí liên quan đến các hóa đơn do doanh nghiệp có rủi ro về thuế, hóa đơn xuất ra trong tất cả các năm và tính nộp bổ sung thuế còn thiếu. Đồng thời, người mua cũng sẽ bị truy cứu trách nhiệm khi giao dịch với các doanh nghiệp có rủi ro về thuế, hóa đơn. Nếu việc loại toàn bộ chi phí trong một thời gian dài như vậy thì chưa thật sự hợp lý và cũng chưa phù hợp, bởi vì nhiều doanh nghiệp ban đầu thành lập và có hoạt động hợp pháp sau một thời gian mới bắt đầu gặp khó khăn và có tính rủi ro. Vì vậy, cần căn cứ vào dữ liệu của cơ quan có thẩm quyền thu nhập để xác định được thời điểm có dấu hiệu rủi ro về thuế và hóa đơn cũng như chỉ loại các chi phí liên quan đến hóa đơn xuất cho các khoảng thời gian mà doanh nghiệp có rủi ro về thuế và hóa đơn. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào nội dung này quy định như sau: Không được trừ chi phí của doanh nghiệp có rủi ro về thuế, hóa đơn theo thông báo của cơ quan thuế tính từ thời điểm phát sinh rủi ro về thuế, hóa đơn. 

Đặc biệt, đại biểu Phạm Thị Thanh Mai đề xuất cần miễn thuế cho doanh nghiệp tư hoạt động phi lợi nhuận với các lý do sau: Theo quy định hiện hành, các tổ chức thực hiện cung cấp dịch vụ sự nghiệp công để thúc đẩy việc xã hội hóa nhưng không phải là đơn vị công lập, ví dụ các bệnh viện tư, trường học dân lập được hưởng mức ưu đãi cao nhất là miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần để lại không chia. Đây là chính sách để khuyến khích phát triển các đơn vị giáo dục ngoài công lập nhưng phát triển vì mục đích phi lợi nhuận. Do đó, tiền đóng học phí, viện phí của người bệnh cho các tổ chức này cũng không nhằm mục tiêu lợi nhuận hay chia lợi nhuận cho các cổ đông mà mục tiêu chính là để đầu tư phát triển cơ sở vật chất, phục vụ chính cho người học, người bệnh. Đây là hướng khuyến khích phát triển và rất cần thiết cần đưa vào luật để miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp tư và dịch vụ tư mà hoạt động vì mục đích phi lợi nhuận.

Tương tự như vậy, đối với các đơn vị sự nghiệp công hoạt động trong lĩnh vực y tế, giáo dục cũng cần được coi là các đơn vị phi lợi nhuận và được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Hiện nay mục tiêu của chúng ta và đặc biệt là đối với các đơn vị sự nghiệp công lập mà phân loại được hưởng 100% ngân sách tại các vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, đây là những địa bàn trong quá trình chúng tôi tiếp xúc cử tri ngoài địa bàn nhận được phản ánh còn rất nhiều khó khăn và các đơn vị này vẫn phải thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước giao, đồng thời cần phải tiếp tục ngày một tốt hơn làm các dịch vụ để cung ứng đến người dân. Vì vậy đại biểu cho rằng đây là những nội dung rất quan trọng, cần phải được khuyến khích, đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét thêm nội dung này.

Đại biểu Hoàng Văn Cường, Đoàn ĐBQH Thành phố Hà Nội phát biểu

Phát biểu thảo luận, đại biểu Hoàng Văn Cường đánh giá cao dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đã có rất nhiều điểm bổ sung, sửa đổi để tháo gỡ những vấn đề vướng mắc hiện nay trong việc tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Đại biểu đồng tình với quy định của dự thảo toàn bộ phần thu nhập không chia của những cơ sở thực hiện xã hội hóa trong các lĩnh vực về y tế, về giáo dục. Tuy nhiên đại biểu cũng đề nghị phải sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với những đơn vị sự nghiệp công cung cấp dịch vụ như y tế, giáo dục, vì đây không phải là những đơn vị hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận mà phần thu nhập của họ là dành để đầu tư trở lại cho hoạt động y tế, hoạt động giáo dục, như vậy đại biểu không thu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với những đơn vị này.

Đại biểu cũng nêu ý kiến về hoạt động đầu tư mở rộng của các doanh nghiệp đang được ưu đãi đầu tư. Đại biểu cho rằng, theo dự thảo, doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi nếu đầu tư mở rộng sẽ chỉ được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại của dự án. Ví dụ, dự án được ưu đãi 20 năm, đã thực hiện 15 năm, thì phần đầu tư mở rộng chỉ được hưởng ưu đãi 5 năm còn lại. Tuy nhiên, nếu dự án đã hết thời gian ưu đãi, việc đầu tư mở rộng sẽ được hưởng ưu đãi theo cơ chế mới. Như vậy quy định này tạo ra sự bất hợp lý, không khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mở rộng trong quá trình hoạt động. Doanh nghiệp sẽ có xu hướng trì hoãn đầu tư mở rộng đến khi dự án kết thúc để được hưởng ưu đãi tối đa. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả đầu tư mà còn gây ra các thủ tục hành chính phát sinh.

Để khắc phục vấn đề này, đại biểu đề xuất thay đổi phương thức tính ưu đãi dựa trên tỷ lệ vốn đầu tư mở rộng so với tổng vốn đầu tư. Cụ thể, tỷ lệ vốn đầu tư mở rộng càng lớn, thời gian ưu đãi càng dài so với thời gian còn lại của dự án. Ngược lại, tỷ lệ vốn đầu tư mở rộng nhỏ sẽ tương ứng với thời gian ưu đãi ngắn hơn. Phương pháp này sẽ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mở rộng liên tục trong quá trình hoạt động, góp phần nâng cao năng lực sản xuất và hiệu quả đầu tư.

 Đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn ĐBQH Thành phố Hà Nội phát biểu

Thảo luận tại hội nghị, đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn ĐBQH Thành phố bày tỏ sự nhất trí cao với hồ sơ, tài liệu liên quan đến Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) và đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo luật. Trọng tâm ý kiến là việc bổ sung ngành công nghiệp hóa chất trọng điểm vào danh mục ngành, nghề ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp tại khoản 2 Điều 12. Theo đại biểu, công nghiệp hóa chất là ngành nền tảng quan trọng, cần có cơ chế, chính sách ưu đãi mạnh để thúc đẩy phát triển, phù hợp với Nghị quyết 29 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII. Mặc dù dự thảo Luật Hóa chất (sửa đổi) đã đề cập đến việc hỗ trợ đầu tư cho lĩnh vực này, nhưng Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp chưa bao gồm trong danh mục ưu đãi. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, bổ sung công nghiệp hóa chất trọng điểm vào ngành, nghề ưu đãi thuế, đảm bảo đồng bộ với Luật Đầu tư, Luật Hóa chất và chính sách phát triển các ngành công nghiệp nền tảng khác.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải kết luận phiên thảo luận

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách đánh giá cao tinh thần làm việc, trách nhiệm của cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan hữu quan, sự chỉ đạo sâu sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật. Các đại biểu cũng đã đóng góp nhiều ý kiến đối với các quy định cụ thể trong dự thảo Luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phối hợp với Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan có liên quan nghiêm túc tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội thảo luận và ý kiến của các Đoàn đại biểu Quốc hội, các cơ quan, tổ chức hữu quan để tiếp tục hoàn chỉnh dự thảo luật và các tài liệu đúng theo quy định, trình Quốc hội thảo luận, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 9.

Lượt xem: 74