Kết quả khảo sát tình hình thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn TP Hà Nội
Kết quả khảo sát cho thấy, các chính sách phát triển kinh tế - xã hội đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn như: Hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở, hỗ trợ trực tiếp cho người thuộc hộ nghèo ở vùng khó khăn, chính sách y tế, giáo dục, chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất, chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số... luôn được Thành phố quan tâm thực hiện, về cơ bản kịp thời, đầy đủ theo quy định.
Thực hiện kế hoạch năm 2014, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND Thành phố tổ chức khảo sát tình hình thực hiện chính sách phát triển kinh tế xã hội, công tác chuẩn bị Tết Nguyên đán Giáp Ngọ và tổ chức Lễ hội Xuân 2014 trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn Thành phố. Đoàn khảo sát đã làm việc với Ban Dân tộc Thành phố, UBND các huyện: Thạch Thất, Quốc Oai, Mỹ Đức, Ba Vì, khảo sát tại 03 xã có đồng bào dân tộc: Yên Trung huyện Thạch Thất; Đông Xuân huyện Quốc Oai; An Phú, huyện Mỹ Đức và Lễ hội Tản Viên Sơn huyện Ba Vì. Kết quả khảo sát cho thấy, các chính sách phát triển kinh tế - xã hội đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn như: Hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở, hỗ trợ trực tiếp cho người thuộc hộ nghèo ở vùng khó khăn, chính sách y tế, giáo dục, chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất, chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số... luôn được Thành phố quan tâm thực hiện, về cơ bản kịp thời, đầy đủ theo quy định.
Lễ hội Tản Viên sơn tại huyện Ba Vì
Cùng với thực hiện tốt các chính sách của Trung ương, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 166/KH-UBND ngày 30/11/2012 về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc miền núi của Thủ đô giai đoạn 2013-2015 với 8 chỉ tiêu phát triển, đầu tư xây dựng 186 công trình tương ứng kinh phí là 2.012 tỷ đồng để cụ thể hóa Nghị quyết chuyên đề số 06-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội. Sau 2 năm thực hiện, đã triển khai 40 dự án, công trình trong kế hoạch 166/KH- UBND của Thành phố với tổng kinh phí 163 tỷ đồng. Nhờ đó, bộ mặt đời sống kinh tế - xã hội trong vùng đồng bào dân tộc đã có nhiều thay đổi, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội như đường giao thông, hệ thống điện, trường học, trạm y tế được đầu tư xây dựng mới theo tiêu chí nông thôn mới. 14/14 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số có đường ô tô đến trụ sở UBND xã, trên 30% đường trục thôn được cứng hóa. Cơ bản các xã không còn hộ dân ở nhà tạm, nhà dột nát. 100% hộ dân được sử dụng điện. 80% số phòng học được xây dựng kiên cố. Trên 73% số hộ dân được sử dụng nước hợp vệ sinh. 100% số xã có điểm bưu điện văn hóa xã. Công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số được các cấp quan tâm, nhất là các hộ nghèo, cận nghèo. 13/14 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Các trạm y tế xã có đủ bác sỹ và đội ngũ cán bộ y tế, đáp ứng được yêu cầu chuyên môn ở tuyến cơ sở. 100% số hộ nghèo được cấp thẻ bảo hiểm khám chữa bệnh miễn phí. Có 37 thôn công nhận danh hiệu “Làng văn hóa” và trên 80% gia đình thuộc 14 xã miền núi được công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”. Đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số được nâng lên. Tỷ lệ hộ nghèo bình quân mỗi năm giảm từ 3% - 4% (năm 2011 tỷ lệ hộ nghèo các xã vùng dân tộc thiểu số chiếm 18,55%, đến năm 2013 giảm còn 10,71% hộ), không còn hộ đói.
Công tác tổ chức các hoạt động đón Tết Nguyên đán trong đồng bào dân tộc thiểu số được chính quyền các cấp quan tâm. UBND các huyện: Thạch Thất, Quốc Oai, Mỹ Đức, Ba Vì đã ban hành chỉ thị, kế hoạch hướng dẫn các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số tổ chức các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân, đảm bảo đẩy đủ các chế độ chính sách đối với các gia đình chính sách, người có công, người uy tín, hộ nghèo. Tết trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn Thủ đô diễn ra vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm, không gia đình nào không có Tết.
Công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc ngày càng được chú trọng. Hầu hết các xã, các bản được khảo sát đã và đang triển khai kế hoạch bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc mình. Đặc biệt huyện Ba Vì đã xây dựng Đề án khôi phục, bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số huyện Ba Vì giai đoạn 2013-2015, định hướng đến năm 2015. Nhiều nét văn hóa của dân tộc thiểu số bị mai một từng bước được quan tâm bảo tồn như: tiếng nói, trang phục, hát sắc bùa, hát đang, mo, mỡi, múa Mường cổ và văn hóa cồng chiêng của dân tộc Mường và lễ cấp sắc, Tết nhảy của dân tộc Dao. Đồng thời vận động đồng bào bỏ dần các hủ tục lạc hậu, bài trừ các tệ nạn, xây dựng đời sống văn hoá lành mạnh. Việc tổ chức lễ hội Xuân tại các địa phương đã đi vào nề nếp, từng bước khôi phục được bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số trên địa bàn.
Tuy nhiên, qua khảo sát, Ban Văn hóa - Xã hội đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như: Tiến độ triển khai các dự án, công trình dự án phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số trong Kế hoạch 166/KH-UB ngày 30/11/2012 của UBND Thành phố còn rất chậm (mới có 40/186 dự án được đầu tư xây dựng với kinh phí 163 tỷ đồng, đạt 8,15% so với kế hoạch). Vốn đầu tư dàn trải, một số dự án đầu tư dở dang gây lãng phí tài sản của nhà nước và nhân dân. Một số xã có tỷ lệ hộ nghèo còn cao như xã Ba Vì chiếm 39,13%, xã An Phú còn 19,6%. Thu nhập bình quân ở các xã dân tộc tiểu số mới chỉ bằng 40-50% so với thu nhập bình quân của Thành phố. Xã An Phú chưa có trường đạt chuẩn quốc gia. Hầu hết các xã dân tộc mới đạt chuẩn y tế theo chuẩn cũ. Tỷ lệ dân vùng dân tộc thiểu số chưa được sử dụng nước hợp vệ sinh còn cao (26,8%). 14/14 xã chưa có khu thể thao. Có 116/135 thôn có nhà văn hóa nhưng 85% trong số đó là tạm bợ hoặc dùng chung với các lớp học mầm non. 10/14 xã có chợ tạm.
Sự thay đổi nhanh chóng của các xã miền núi trong những năm gần đây chủ yếu do ngân sách nhà nước và các doanh nghiệp đầu tư, chứ chưa phải từ nội lực kinh tế của xã khu vực miền núi. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở khu vực này còn hạn chế, chưa có mô hình kinh tế hiệu quả. Tập quán canh tác vẫn còn manh mún, lạc hậu, tự cung tự cấp là chủ yếu. Hệ thống thủy lợi tại các xã được khảo sát còn thiếu, chưa phù hợp với địa hình và yêu cầu sản xuất nông nghiệp.
Tỷ lệ lao động qua đào tạo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn thấp. Hầu hết các xã chưa xác định được những nghề đào tạo phù hợp với thế mạnh của địa phương để tạo bước chuyển kinh tế khu vực.
Còn một số nơi thực hiện chậm chính sách đối với người dân tộc thiểu số như chi trả tiền hỗ trợ học phí và chi phí học tập cho học sinh theo quy định của Thành phố (huyện Thạch Thất, xã An Phú huyện Mỹ Đức...); chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người dân tộc thuộc hộ nghèo ở vùng khó khăn (huyện Thạch Thất)...
Việc bảo tồn bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số mặc dù đã được quan tâm nhưng vẫn là những hoạt động đơn lẻ, chưa sâu rộng, chưa gắn với phát triển du lịch. Xu hướng mai một bản sắc văn hóa dân tộc đang diễn ra tại các thôn, bản. Ở một số địa phương, tình trạng thanh, thiếu niên người dân tộc thiểu số không nói được tiếng dân tộc mình khá phổ biến, nhất là đối với người Mường. Phong tục tập quán cưới hỏi của người Mường, người Dao đã bị mai một nhiều.
Kết thúc đợt giám sát, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND Thành phố đề nghị UBND Thành phố chỉ đạo tập trung các giải pháp hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra tại Kế hoạch 166/KH-UB, đặc biệt là các chỉ tiêu khó hoàn thành. Rà soát tiến độ thực hiện 40 dự án thuộc Kế hoạch 166/KH-UBND, tập trung hoàn thành các dự án đang triển khai dở dang. Tiếp tục rà soát các dự án còn lại và xếp theo thứ tự ưu tiên để tiếp tục triển khai trong năm 2015 và những năm tiếp theo theo kế hoạch...
Đối với UBND các huyện Thạch Thất, Quốc Oai, Mỹ Đức, Ba Vì, Chương Mỹ cần triển khai thực hiện đúng, đủ, kịp thời các chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại các xã có đồng bào dân tộc thiểu số theo quy hoạch nông thôn mới, đặc biệt chú ý đến hệ thống thủy lợi nội đồng. Tổ chức tốt công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho đồng bào dân tộc. Quan tâm các nghề để chuyển đổi tập quán sản xuất, xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp để khai thác các lợi thế của điều kiện địa lý khu vực, đưa sản xuất tiếp cận với thị trường, sản xuất hàng hóa. Hướng dẫn, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao sinh hoạt cộng đồng tại các thiết chế văn hóa cơ sở để đồng bào được tiếp cận thông tin và thụ hưởng văn hóa. Chủ động xây dựng đề án bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số. Khơi dậy ý thức bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mình trong chính đồng bào dân tộc. Gắn kết bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số với khai thác tiềm năng du lịch trên địa bàn..../.
Thu Huyền
Lượt xem: 483
Bình luận bài viết
Chưa có bình luận nào.