Sau đợt tổng kết 8 năm thực hiện Nghị quyết 49/NQ-TW về “Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020” trên phạm vi cả nước vừa qua, Hà Nội là một trong số các địa phương được đánh giá cao. Có được những kết quả này là sự cố gắng nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, các ngành tư pháp… và không thể không kể đến vai trò quan trọng của HĐND Thành phố với việc ban hành Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND tại Kỳ họp thứ 19 HĐND Thành phố Hà Nội khóa XIII về một số cơ chế chính sách hỗ trợ các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Sau đợt tổng kết 8 năm thực hiện Nghị quyết 49/NQ-TW về “Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020” trên phạm vi cả nước vừa qua, Hà Nội là một trong số các địa phương được đánh giá cao trong việc thực hiện cải cách tư pháp. Báo cáo của Thành ủy Hà Nội nêu rõ, với vị trí là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa của cả nước, Hà Nội là nơi tập trung trụ sở các cơ quan Đảng, Nhà nước, các cơ quan ngoại giao, là nơi thường xuyên diễn ra các sự kiện, các hoạt động quốc tế của quốc gia về đối nội và đối ngoại. Bên cạnh những lợi thế về địa lý, văn hóa, kinh tế, chính trị, Hà Nội cũng là địa bàn trọng điểm mà các thế lực thù địch, các tổ chức, các đối tượng phản động, bất mãn tập trung chống phá; tình hình tôn giáo diễn biến phức tạp; tình hình khủng khoảng, suy thoái kinh tế thế giới tác động đến nhiều mặt của đời sống kinh tế xã hội, phát sinh nhiều tranh chấp, tội phạm có chiều hướng gia tăng với nhiều phương thức mới. Số lượng án phải giải quyết tăng từng năm, tính chất vụ án ngày càng phức tạp). Tuy nhiên sau hơn 8 năm triển khai, thực hiện Nghị quyết 49/NQ-TW cho thấy: Nhận thức của cấp ủy đảng, chính quyền, nhất là đội ngũ tư pháp về vị trí, vai trò của hoạt động tư pháp trong đời sống xã hội được nâng cao. Hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ có nhiều đổi mới, chất lượng các mặt công tác có những chuyển biến tích cực: chất lượng công tác điều tra, truy tố, xét xử được nâng cao rõ rệt, tỷ lệ án oan sai đã giảm mạnh so với những năm trước. Công tác thi hành án dân sự đã được nâng lên một bước, nhiều vụ việc tồn đọng, phức tạp được giải quyết. Đặc biệt, sau khi Hà Nội mở rộng địa giới hành chính, các cơ quan tiến hành tố tụng (công an - kiểm sát - tòa án) đã tích cực sửa đổi, ban hành quy chế, quy định hoạt động về nghiệp vụ nhằm tạo sự thống nhất trong công tác chỉ đạo cũng như thực hiện để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp. Công tác cán bộ được quan tâm, cơ sở vật chất được tăng cường…

Có được những kết quả này là sự cố gắng nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, các ngành tư pháp, các quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố… và không thể không kể đến vai trò quan trọng của HĐND Thành phố với việc ban hành Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND tại Kỳ họp thứ 19 HĐND Thành phố Hà Nội khóa XIII về một số cơ chế chính sách hỗ trợ các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Thường trực HĐND TP Hà Nội giám sát công tác cải cách tư pháp, thực hiện Nghị quyết 19 HĐND TP tại Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội

Trở lại với thời điểm ra đời của Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND vào năm 2009. Sau 4 năm thực hiện Nghị quyết 49/NQ-TW của Bộ Chính trị, qua giám sát các cơ quan tư pháp trong thực thi pháp luật và trong tiến trình cải cách tư pháp theo Nghị quyết 49, HĐND Thành phố nhận thấy có những vấn đề cần phải được quan tâm hơn để hỗ trợ các cơ quan tư pháp trong thực hiện nhiệm vụ. Bên cạnh đó trong 7 nhiệm vụ của Nghị quyết 49 thì có 2 nội dung liên quan trực tiếp đến trách nhiệm của HĐND, đó là: Hoàn thiện cơ chế giám sát của các cơ quan dân cử và phát huy quyền làm chủ của nhân dân đối với cơ quan tư pháp (nội dung 5) và bảo đảm cơ sở vật chất cho hoạt động tư pháp (nội dung 7). Từ thực tế này, Thường trực HĐND Thành phố đã đưa nội dung hỗ trợ các cơ quan tư pháp thành Nghị quyết của HĐND tại kỳ họp thứ 19 HĐND Thành phố khóa XIII nhiệm kỳ 2004-2011. Mục đích của Nghị quyết 19/2009/NQ- HĐND là tạo điều kiện và những căn cứ pháp lý để Thành phố Hà Nội thực hiện Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp.

Trong Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND, HĐND thành phố nhấn mạnh 4 nội dung chính nhằm hỗ trợ các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp, gồm: (i) ưu tiên phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và bố trí trụ sở làm việc của các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp thành phố; (ii) hỗ trợ giải phóng mặt bằng và kinh phí đề bù giải phóng mặt bằng; hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật và đầu mối hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào của dự án đầu tư xây dựng trụ sở các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp thành phố; (iii) hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư trang thiết bị làm việc cho các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp phục vụ cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm cải thiện năng lực làm việc cho các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp thành phố; (iv) hỗ trợ kinh phí đào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị, pháp luật quốc tế, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, trao đổi, học tập kinh nghiệm.

Cũng trong Nghị quyết 19, HĐND Thành phố giao nhiệm vụ cho UBND Thành phố trong việc thực hiện đồng thời nhấn mạnh, nguồn kinh phí hỗ trợ được trích từ nguồn tăng thu ngân sách của thành phố và các quận, huyện, thị xã. Đối với những quận, huyện, thị xã không có nguồn tăng thu ngân sách, UBND Thành phố xem xét, điều tiết kinh phí hỗ trợ từ nguồn tăng thu ngân sách của thành phố.

Với việc ban hành Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội trở thành địa phương đi đầu trong cả nước có Nghị quyết của HĐND về hỗ trợ các cơ quan tư pháp. Và thực tế là sau 4 năm thực hiện, có thể khẳng định Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND của HĐND Thành phố Hà Nội đã đi vào cuộc sống và phát huy vai trò mạnh mẽ trong việc hỗ trợ các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp thực hiện nhiệm vụ theo tinh thần Nghị quyết 49/NQ-TW về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020.

Sau 4 năm thực hiện Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND, thành phố Hà Nội đã hỗ trợ các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp kinh phí thường xuyên với tổng số tiền là: 567 tỷ 553 triệu đồng.

Cụ thể: Hỗ trợ Viện Kiểm sát nhân dân các cấp Thành phố 16,92 tỷ đồng, bao gồm các khoản hỗ trợ chi thường xuyên, đầu tư trang thiết bị, phương tiện làm việc, sửa chữa trụ sở, thực hiện chương trình phòng chống ma túy, mai dâm; hỗ trợ cán bộ không phải là kiểm sát viên, hỗ trợ Hội đồng tuyển chọn kiểm sát viên, kiểm tra viên, hỗ trợ kinh phí tổ chức hội nghị, tập huấn… và nhiệm vụ Thành phố giao.

Hỗ trợ Tòa án nhân dân các cấp Thành phố 12,38 tỷ đồng bao gồm các khoản hỗ trợ chi thường xuyên, mua sắm trang thiết bị và phương tiện làm việc, sửa chữa trụ sở, hỗ trợ công tác xét xử lưu động, hỗ trợ kinh phí Hội thẩm nhân dân tham gia xét xử và nghiên cứu hồ sơ vụ án, hội nghị sơ kết tổng kết, tập huấn nghiệp vụ, học tập kinh nghiệm, hỗ trợ Hội đồng tuyển chọn Thẩm phán.

Hỗ trợ Cục thi hành án dân sự Thành phố và Chi cục thi hành án quận, huyện, thị xã 9 tỷ đồng bao gồm các khoản hỗ trợ mua sắm trang thiết bị làm việc, hỗ trợ tổ chức hội nghị sơ kết tổng kết, kinh phí hoạt động Ban chỉ đạo, học tập kinh nghiệm, hỗ trợ công tác tuyển chọn chấp hành viên của ngành.

Ngoài ra UBND Thành phố cũng đã chỉ đạo Sở Tư pháp phối hợp với Bưu chính viễn thông Thành phố tăng cường trang thiết bị làm việc cho các cơ quan, đơn vị trong ngành (kính phí xây dựng phần mềm hỗ trợ ra quyết định thi hành án, kinh phí xây dựng cổng thông tin điện tử) phục vụ công tác chuyên môn, nghiệp vụ. Hỗ trợ Công an Thành phố trên 500 tỷ đồng để cải tạo, sửa chữa trụ sở việc và đầu tư trang thiết bị làm việc….

Ở cấp quận, huyện, thực hiện Nghị quyết 19, UBND các quận, huyện, thị xã đã hỗ trợ cho các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp với số tiền trên 400 tỷ đồng để xây dựng, cải tạo sửa chữa trụ sở, mua sắm trang thiết bị làm việc, tập huấn, học tập, trao đổi kinh nghiệm.

Ngoài việc hỗ trợ kinh phí thường xuyên, thành phố còn hỗ trợ các cơ quan tư pháp địa điểm xây dựng trụ sở làm việc và kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản. Mặc dù theo quy định, đây là nhiệm vụ chi của ngành dọc song với trách nhiệm của mình, thành phố đã chủ động hỗ trợ các cơ qua tư pháp 50% kinh phí đối ứng. Hiện nay các cơ quan tư pháp thành phố và cấp quận, huyện đều đã có trụ sở làm việc khang trang, điều kiện làm việc tốt, cơ bản đáp ứng được yêu cầu công việc.

Đánh giá 4 năm thực hiện Nghị quyết 19/2009/NQ-HĐND của HĐND Thành phố, các cơ quan tư pháp đã từng bước tháo gỡ khó khăn, giảm bớt những áp lực trong công tác điều hành sử dụng ngân sách của đơn vị; công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tư pháp được quan tâm, cơ sở vật chất được đầu tư, trang thiết bị hiện đại đáp ứng được yêu cầu... Chính những điều đó đã góp phần quan trọng nâng cao năng lực, chất lượng hoạt động của  các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp nhằm thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ chính trị và Đề án số 06/ĐA-TU ngày 22/5/2006 của Thành ủy Hà Nội về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 và nhiệm vụ chính trị của Thành phố.

 QUỲNH DAO

Lượt xem: 779