Bộ Công Thương trả lời kiến nghị cử tri thành phố Hà Nội trước kỳ họp thứ Chín, Quốc hội khóa XV
Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội nhận được văn bản số 5014/BCT-KHTC ngày 07/7/2025 của Bộ Công Thương trả lời kiến nghị của cử tri thành phố Hà Nội do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo Văn bản số 4814/VPCP-QHĐP ngày 31 tháng 5 năm 2025, nội dung kiến nghị như sau:
1) Cử tri lo ngại về tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, kém chất lượng trên thị trường, đặc biệt là trong lĩnh vực thực phẩm, dược phẩm (như: thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, sữa dinh dưỡng...) gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng Nhân dân. Đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng: (1) Sớm đề xuất chế tài xử phạt thật nghiêm đối với các hành vi sản xuất, buôn bán thuốc và thực phẩm giả, không đảm bảo tiêu chuẩn; (2) Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước để xảy ra vi phạm kéo dài (nếu có);
2) Đề nghị mở rộng quan hệ ngoại giao tìm kiếm các cơ hội phát triển mới, tạo hành lang pháp lý minh bạch và thân thiện để mời gọi hợp tác đầu tư gắn với tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh chống gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ Công Thương trả lời như sau:
1. Nội dung 1
(1) Thời gian qua, Bộ Công Thương đã ban hành rất nhiều văn bản chỉ đạo, đôn đốc các địa phương triển khai công tác phòng, chống, xử lý các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hành vi vi phạm pháp luật về chất lượng, đo lường, an toàn thực phẩm; hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các hành vi gian lận thương mại theo quy định pháp luật khác. Trong 04 năm gần đây, đối với mặt hàng sữa, lực lượng quản lý thị trường (QLTT) cả nước đã kiểm tra, xử lý 783 vụ; số tiền xử phạt: 2.202 triệu đồng; số lượng hàng hóa vi phạm: 58.187 hộp, 451 thùng, 20.394 chai/lon. Đối với mặt hàng thuốc, đã kiểm tra, xử lý 985 vụ vi phạm đối với mặt hàng dược phẩm, thực phẩm chức năng; xử phạt vi phạm hành chính gần 32 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm trên 881 triệu đồng; trị giá hàng hóa tiêu hủy trên 15 tỷ đồng.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng có liên quan tăng cường giám sát, kiểm tra xử lý vi phạm đối với nhóm mặt hàng trên; đồng thời, phối hợp với Sở Công Thương các tỉnh, thành phố chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường công tác kiểm tra, kịp thời phát hiện và có các biện pháp xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi sản xuất, buôn bán sữa giả, thực phẩm chức năng giả, thuốc giả và các mặt hàng kém chất lượng, góp phần bảo vệ sức khỏe, quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Đồng thời, thông qua thực tiễn triển khai nhiệm vụ, tăng cường rà soát, kiến nghị cấp có thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước cũng như kiểm tra, xử lý vi phạm đối với các mặt hàng, lĩnh vực trên.
Bộ Công Thương cũng đã phối hợp với Bộ Y tế thực hiện chế tài xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm và thuốc giả đã được quy định tại Điều 317 Bộ Luật Hình sự, Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, Nghị định số 124/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ. Ngày 09/4/2025, Bộ Y tế có Báo cáo số 421/BC-BYT về việc tăng mức chế tài xử phạt đối với vi phạm về an toàn thực phẩm báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long. Trong đó, đề xuất tăng mức chế tài xử phạt đối với vi phạm an toàn thực phẩm và sửa đổi, bổ sung Nghị định số 115/2018/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 124/2021/NĐ-CP, đề xuất tăng mức phạt 1,2-2 lần cho các hành vi như sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, phụ gia cấm, quảng cáo sai quy định. Dự thảo Bộ Luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an đầu mối đang đề xuất nâng mức hình phạt tù, hình phạt tiền đối với một số tội danh, trong đó có lĩnh vực an toàn thực phẩm để đảm bảo tính răn đe.
Về hành lang pháp lý, Luật Dược số 105/2016/QH13 quy định nghiêm cấm sản xuất, kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hoặc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, đồng thời yêu cầu tất cả cơ sở tham gia hoạt động dược (sản xuất, nhập khẩu, bảo quản, bán buôn, bán lẻ) phải đáp ứng các tiêu chuẩn Thực hành tốt như GMP, GSP, và GLP. Điều 194, Bộ Luật Hình sự số 100/2015/QH-13 (được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Luật số 12/2017/QH14) đã quy định tội buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh bị phạt tù từ 2 năm trở lên, tùy theo mức độ vi phạm và mức độ ảnh hưởng có thể bị chung thân hoặc tử hình. Thuốc chỉ được phép lưu hành khi được Bộ Y tế cấp Giấy đăng ký lưu hành hoặc Giấy phép nhập khẩu, đảm bảo đạt tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam hoặc Dược điển quốc tế. Luật Bảo vệ sức khỏe Nhân dân số 21- LCT/HĐNN8 cũng quy định rõ thuốc lưu thông phải đảm bảo chất lượng và an toàn, nghiêm cấm sản xuất, buôn bán thuốc giả. Hiện nay, Bộ Y tế cũng đã có hệ thống các Thông tư hướng dẫn và quản lý chất lượng thuốc, nguyên liệu làm thuốc
Để đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới, Bộ Y tế đang khẩn trương rà soát, đề xuất sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm chức năng và sản phẩm dễ bị làm giả như sữa bột, bột ngọt. Đồng thời, Bộ đang dự thảo Nghị định mới về kinh doanh thuốc qua kênh trực tuyến, quy định các cơ sở kinh doanh phải minh bạch thông tin đơn vị phân phối, mã số đăng ký lưu hành và tích hợp hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR để người tiêu dùng kiểm tra nguồn gốc sản phẩm. Các quy định về công bố thiết bị y tế và thực phẩm chức năng cũng được siết chặt, yêu cầu doanh nghiệp công bố thành phần chính xác, phù hợp với quy định pháp luật. Trong trường hợp phát hiện quảng cáo sai sự thật hoặc công bố thành phần chứa dược chất không đúng, Bộ Y tế sẽ thu hồi sản phẩm ngay lập tức, áp dụng biện pháp xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định số 117/2020/NĐ-CP và Nghị định số 124/2021/NĐ-CP, đồng thời công khai vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo người dân.
(2) Bộ Y tế đã tích cực phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương để tăng cường quản lý an toàn thực phẩm và phòng chống thuốc giả. Theo Quy chế phối hợp số 03/QC-BCA-BYT ngày 18/11/2024, Bộ Y tế và Bộ Công an thường xuyên chia sẻ thông tin, tài liệu và phối hợp xử lý các vụ việc nghiêm trọng, như các vụ thuốc giả tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Thanh Hóa trong năm 2023-2024. Ngày 27/3/2025, lãnh đạo hai Bộ đã họp để thống nhất giải pháp điều tra, triệt phá đường dây sản xuất, kinh doanh thực phẩm và thuốc giả. Bộ Y tế cũng phối hợp với Bộ Công Thương, gửi văn bản yêu cầu quản lý kinh doanh thuốc, thực phẩm chức năng trên sàn thương mại điện tử và với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để xử lý quảng cáo bất hợp pháp trên internet.
Các cuộc họp liên ngành với Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Bộ Công an, Bộ Công Thương và Sở Y tế các tỉnh được tổ chức ngày 09/01/2025 và 23/4/2025 nhằm chia sẻ thông tin, thúc đẩy hoạt động chống hàng giả. Hội nghị trực tuyến toàn quốc ngày 7/5/2025 với sự tham gia của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thảo luận khó khăn trong quản lý và đề xuất giải pháp. Bộ Y tế cũng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường vai trò công an, Ủy ban nhân dân Xã, Phường trong giám sát, xử lý vi phạm tại địa bàn, đảm bảo không để xảy ra vi phạm kéo dài. sau:
2. Nội dung 2
Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Ngoại giao triển khai một số định hướng
(I) Tiếp tục củng cố các thị trường truyền thống, thúc đẩy triển khai 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đồng thời tiếp tục xem xét tiến hành đàm phán FTA với một số đối tác mới tiềm năng tại Nam Á, Trung Đông, Mỹ La-tinh và châu Phi để mở rộng thị trường cho hàng hóa xuất khẩu.
(II) Phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương trong xây dựng thể chế, chính sách, hoàn thiện môi trường đầu tư công bằng, minh bạch, ổn định, phù hợp với chuẩn mực quốc tế nhằm nâng cao sức cạnh tranh của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Đẩy mạnh vận động các nhà đầu tư chiến lược, doanh nghiệp lớn đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ cao.
(III) Phối hợp thúc đẩy thực thi các thỏa thuận, cam kết quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quy định về nguồn gốc xuất xứ, chống gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái và hàng kém chất lượng... trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và các FTA, thỏa thuận thương mại mà ta đã ký kết.
(IV) Chỉ đạo mạng lưới cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài tiếp tục chủ động nắm bắt tình hình, hỗ trợ công tác kiểm tra, giám sát, bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, người tiêu dùng Việt Nam. Tăng cường nghiên cứu kinh nghiệm, thực tiễn về kiểm soát gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái của các nước để tham mưu xây dựng chính sách trong tình hình mới.
Xem văn bản tại đây./.
Lượt xem: 97