Ngày 22 tháng 12 năm 2025, Bộ Nội vụ đã có văn bản số 12428/BNV-CNCC gửi Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội về việc trả lời kiến nghị của cử tri trước kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV với nội dung như sau: “Cử tri cho rằng, quy định tại điểm c, điểm d, khoản 6, Điều 28 Nghị định 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết về biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với khoản 1 điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 mới đang chỉ dừng lại đến hàng thừa kế thứ ba, hết hàng thừa kế thứ ba thì yêu cầu ban hành quyết định trợ cấp thờ cúng liệt sĩ đối với UBND cấp xã nơi liệt sĩ cư trú trước khi tham gia hoạt động cách mạng. Điều này đang tạo ra sự bất cập lớn, đặc biệt là đối với những gia đình liệt sĩ có nhiều thế hệ còn lại, nhưng lại không thuộc diện thừa kế trực tiếp (đặc biệt đối với liệt sĩ chống Pháp hoặc liệt sĩ không có vợ, không có con), khiến nhiều gia đình liệt sĩ rơi vào tình trạng thiếu sự quan tâm, chăm sóc chu đáo (khi mà họ không còn thuộc vào hàng thừa kế thứ ba, mặc dù mối hệ huyết thống vẫn còn). Đề nghị xem xét lại quy định trên, mở rộng phạm vi thờ cúng liệt sĩ để không chỉ giới hạn đến hàng thừa kế thứ ba, mà có thể mở rộng đến các thế hệ xa hơn trong nội tộc gia đình của liệt sĩ, đảm bảo quyền lợi của tất cả những người có trách nhiệm, tình cảm và nghĩa vụ với liệt sĩ nhất là trong những trường hợp đặc biệt như liệt sĩ không có con”.
Bộ Nội vụ trả lời như sau: Trước ngày 01/10/2013, pháp luật về người có công không quy định chế độ thờ cúng liệt sĩ hằng năm. 
Từ ngày 01/01/2013, Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 09/4/2013 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và Thông tư số 05/2013/TT-BLĐTBXH ngày 15/5/2013 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn về thủ tục lập hồ sơ, quản lý hồ sơ, thực hiện chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và thân nhân quy định về chế độ thờ cúng liệt sĩ hằng năm. Theo đó, cá nhân được “gia đình, họ tộc” liệt sĩ uy quyền là người được hưởng khoản trợ cấp thờ cúng liệt sĩ mỗi năm một lần. Mục đích của quy định này là gia đình, họ tộc liệt sĩ được hưởng trợ cấp thờ cúng lâu dài mà không phụ thuộc vào hàng thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự. 
Tuy nhiên, sau gần 10 năm thực hiện Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 09/4/2013, Thông tư số 05/2013/TT-BLĐTBXH ngày 15/5/2013 đã phát sinh rất nhiều vướng mắc liên quan đến khoản trợ cấp thờ cúng liệt sĩ do hệ thống pháp luật hiện hành không thể xác định được “gia đình, họ tộc” có phạm vi đến đâu, cá nhân có quan hệ như thế nào thì được coi là gia đình, họ tộc liệt sĩ. Thực tế đã phát sinh nhiều khiếu nại, tranh chấp và mâu thuẫn ngay trong chính họ hàng, con cháu của liệt sĩ. 
Do đó Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ đã điều chỉnh lại quy định này, xác định trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo quy định của pháp luật về thừa kế (Bộ luật Dân sự). Các cá nhân thuộc ba hàng thừa kế đã được quy định rất cụ thể, chi tiết tại Điều 651 Bộ luật Dân sự. Điều 28 Nghị định số 131/2021/NĐ- CP quy định đối với gia đình, họ tộc liệt sĩ thì khoản trợ cấp thờ cúng được thực hiện tới hàng thừa kế thứ ba của liệt sĩ (đến hàng chắt, gọi liệt sĩ bằng cụ). Như vậy, vừa đảm bảo được sự phù hợp với văn hoá truyền thống của dân tộc, vừa đảm bảo tính thực tiễn trong quá trình triển khai, tránh được các thắc mắc, khiếu kiện, mâu thuẫn phát sinh không đáng có. Trường hợp liệt sĩ không còn người thuộc ba hàng thừa kế thì việc tri ân, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, chăm lo phần mộ, hương khói cho các liệt sĩ vẫn luôn là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và nhân dân. 
Hiện nay, Bộ Nội vụ đang xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 131/2021/NĐ-CP, dự kiến sẽ bãi bỏ quy định chi trả khoản tiền trợ cấp thờ cúng cho Uỷ ban nhân dân cấp xã vì như trên đã nêu, việc tri ân, tưởng niệm, hương khói, chăm lo phần mộ liệt sĩ là trách niệm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân trong đó có Uỷ ban nhân dân cấp xã. 
Xem văn bản tại đây./.
 

Lượt xem: 16