Nhìn chung, trong những năm qua, thành phố Hà Nội đã quan tâm tổ chức thực hiện quản lý đất đai, nhất là quản lý đất phi nông nghiệp theo quy định của pháp luật. Thành phố đã thực hiện phân cấp quản lý đất đai, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về quản lý, sử dụng đất phi nông nghiệp trên địa bàn, góp phần phát huy hiệu quả sử dụng đất, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Vừa qua, Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội đã tổ chức khảo sát “Tình hình thực hiện chính sách pháp luật trong quản lý, sử dụng đất phi nông nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2009 – 2012”. Kết luận khảo sát cho thấy, tính đến ngày 31/12/2012, tổng diện tích đất phi nông nghiệp của thành phố Hà Nội là 137.675,89 ha, chiếm 41,41% diện tích đất tự nhiên. Cụ thể: Đất ở đô thị: 8.858,59ha; Đất ở nông thôn: 28.136,58 ha; Đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp: 12.226,09 ha; Đất nghĩa trang, nghĩa địa: 2.867,58 ha.

Nhìn chung, trong những năm qua, thành phố Hà Nội đã quan tâm tổ chức thực hiện quản lý đất đai, nhất là quản lý đất phi nông nghiệp theo quy định của pháp luật. Thành phố đã thực hiện phân cấp quản lý đất đai, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về quản lý, sử dụng đất phi nông nghiệp trên địa bàn, góp phần phát huy hiệu quả sử dụng đất, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Trong quản lý đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, Thành phố  đã chủ động, cố gắng tập trung giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường và di dời các cơ sở sản xuất không còn phù hợp với quy hoạch ra khỏi các quận nội thành. Gồm 25 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng phải di dời; hướng dẫn di chuyển 142 co sở nhà đất không phù hợp quy hoạch với tổng diện tích đất 260,15 ha, đến nay, có 33/142 cơ sở đã di dời với diện tích đất thu hồi là 57,5 ha. Nhiều diện tích đất của các cơ sở sau khi được di dời đã được quy hoạch xây dựng công trình phục vụ lợi ích công cộng hoặc chuyển mục đích thực hiện dự án đầu tư.

Tình hình sử dụng đất tại các đơn vị, tổ chức được khảo sát cơ bản tuân theo quy hoạch, đúng mục đích sử dụng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Các dự án khi đi vào hoạt động đem lại hiệu quả bước đầu cho các địa phương, đã tạo diện mạo mới cho khu vực cũng như giải quyết việc làm cho người lao động địa phương và các khu vực lân cận.

Các đại biểu Quốc hội khảo sát dự án chuyển đổi ở làng nghề Bát Tràng mang lại hiệu quả cao cho địa phương và nhân dân

Tuy nhiên, qua khảo sát, nhiều hạn chế, yếu kém đã được Đoàn ĐBQH Hà Nội chỉ ra. Đó là quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phi nông nghiệp dù đã được phê duyệt nhưng còn một số loại đất chưa đạt được theo kế hoạch như đất quy hoạch xây dựng khu, cụm công nghiệp mới thực hiện được 20%. Thực tế, công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn Thành phố được triển khai chậm, hầu hết các quận, huyện đều đang trong giai đoạn tiến hành lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2011-2015) để trình HĐND quận, huyện thông qua và trình UBND Thành phố phê duyệt.

Công tác cấp GCNQSDĐ còn chậm, gặp khó khăn do chưa xác định rõ nguồn gốc, đối tượng, thời điểm sử dụng đất. Việc cấp GCNQSDĐ cho các trường hợp cơ sở tôn giáo, cơ quan quân đội, công an còn tồn đọng ở các quận, huyện có nhiều vướng mắc. Những năm gần đây, trên địa bàn quận, huyện (nhất là các quận) nhiều đơn vị xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất cơ sở sản xuất, kinh doanh sang xây dựng trung tâm thương mại, nhà ở để bán hoặc cho thuê dẫn đến hạ tầng đô thị và hạ tầng xã hội của các quận đã thiếu lại càng thiếu nhiều. Việc xác định nguồn gốc đất, cơ chế, chính sách, nghĩa vụ tài chính liên quan còn rườm rà, phức tạp. 

Tiến độ di chuyển các cơ sở sản xuất không phù hợp quy hoạch, gây ô nhiễm môi trường trong các quận nội thành còn chậm. Việc triển khai thực hiện các dự án tại diện tích đất đã thu hồi của các cơ sở đã di chuyển còn gặp nhiều khó khăn, kéo dài gây lãng phí đất đai. Một số dự án chưa khai thác hết tiềm năng của đất để sử dụng tiết kiệm, hiệu quả. Công tác giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng cơ sở ở một số dự án còn chậm. Việc quản lý đất đai của các nông trường, trạm trại gặp khó khăn như: Không có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và phương án sản xuất kinh doanh theo đúng quy định của pháp luật, hiệu quả sử dụng đất của các nông trường, trạm trại kém, để xảy ra các vi phạm về lấn chiếm, chuyển mục đích sử dụng đất trái pháp luật…

Việc kiểm tra, giám sát tình hình quản lý, sử dụng đất phi nông nghiệp của các tổ chức không thường xuyên; không định rõ được trách nhiệm giữa các cấp, các ngành. Năng lực cán bộ địa chính ở một số địa phương cấp huyện, cấp xã chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, trách nhiệm chưa cao, thậm chí chưa hiểu rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền dẫn đến lúng túng trong việc xử lý vi phạm, đặc biệt là trong việc áp dụng pháp luật.

 

Để tồn tại những hạn chế, yếu kém là trách nhiệm của các cấp, ngành Thành phố trọng việc quán triệt Nghị quyết, Chỉ thị, thực hiện Quyết định hành chính ở một số đơn vị chưa nghiêm túc, việc xử lý vi phạm chưa kiên quyết, triệt để, đồng bộ, có biểu hiện né tránh, đùn đẩy, qua loa, chiếu lệ. Còn một số địa phương chưa quan tâm đúng mức tới công tác quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, xử lý vi phạm, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo. Việc phối hợp giữa các phòng ban, đơn vị ở một số đơn vị cấp huyện chưa đồng bộ, kịp thời, có biểu hiện đùn đẩy. Công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý trách nhiệm chưa thường xuyên chưa sâu sát.

Bên cạnh đó, các tổ chức kinh tế chưa chủ động kê khai, hoàn thiện hồ sơ để được cấp GCNQSDĐ theo quy định; nhận thức của một số người dân còn hạn chế dẫn tới việc vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai diễn ra phức tạp…

Khảo sát dự án xây dựng khu đô thị

Đoàn khảo sát của Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội đã kiến nghị trong thời gian chờ Quốc hội xem xét, thông qua Luật Đất đai sửa đổi, Chính phủ cần xây dựng và ban hành Nghị định chung về chế độ quản lý, sử dụng đất phi nông nghiệp và sớm sửa đổi, bổ sung Nghị định số 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng theo hướng quy định rõ loại công trình thuộc thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp xã xử lý vi phạm.

Đối với UBND Thành phố, đề nghị xem xét, sửa đổi Quyết định số 48/2011/QĐ-UBND ngày 26/12/2011 theo hướng “UBND Thành phố ban hành quyết định thu hồi tổng diện tích đất trong đó có cả đất của hộ gia đình, cá nhân và đất của các tổ chức” mà không cần quy định UBND cấp huyện phải thu hồi đất của hộ gia đình, cá nhân riêng để hạn chế thủ tục hành chính mặt khác vẫn đảm bảo các quy định của pháp luật.

Đối với một số dự án đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng chậm triển khai thực hiện so với tiến độ ghi trong dự án, đề nghị UBND Thành phố chỉ đạo các Sở ban ngành kiểm tra, đôn đốc yêu cầu các chủ đầu tư tích cực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, sớm đưa dự án vào khai thác sử dụng; Kiên quyết thu hồi các dự án vi phạm các quy định của pháp luật. Kiểm tra, xem xét lại việc sử dụng đất không đúng quy hoạch của dự án Công viên thiên đường Bảo Sơn.

Bên cạnh  đó, UBND Thành phố cần khẩn trương chỉ đạo thực hiện dự án về đo đạc lập bản đồ, hồ sơ địa chính (dự án VLAP) làm căn cứ, cơ sở thực hiện quản lý đất đai thống nhất trên địa bàn…

MINH TÚ

Lượt xem: 449