Cần đánh giá đúng vai trò, vị trí to lớn của văn hóa trong thời đại ngày nay

Tại kỳ họp thứ 4 và thứ 5 của Quốc hội Đại biểu Nguyễn Quốc Hưng đã phát biểu phân tích về vai trò, vị trí to lớn của văn hóa, cũng đã chất vấn Thủ tướng của Chính phủ về đầu tư cho văn hóa chưa tương xứng với phát triển của kinh tế - xã hội. Về những quyết sách đột phá nhằm phát huy những giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam, phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong điều kiện mở cửa hội nhập ngày càng sâu rộng hiện nay. Tại kỳ họp này, Đại biểu Hưng tiếp tục quan tâm nội dung trên

          Tại kỳ họp thứ 4 và thứ 5 của Quốc hội Đại biểu Nguyễn Quốc Hưng đã phát biểu phân tích về vai trò, vị trí to lớn của văn hóa, cũng đã chất vấn Thủ tướng của Chính phủ về đầu tư cho văn hóa chưa tương xứng với phát triển của kinh tế - xã hội. Về những quyết sách đột phá nhằm phát huy những giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam, phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong điều kiện mở cửa hội nhập ngày càng sâu rộng hiện nay. Tại kỳ họp này, Đại biểu Hưng vẫn tiếp tục quan tâm nội dung trên

        Gần đây, Chính phủ, Quốc hội và các địa phương đã quan tâm chú ý hơn đến văn hóa. Tại các diễn đàn trong nước và quốc tế, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc luôn đề cao vai trò, vị trí của văn hóa trong đối nội cũng như đối ngoại. Chính sự quan tâm và chỉ đạo đúng đắn đó đã phát huy tốt nguồn lực nội sinh, đồng thời tranh thủ tối đa nguồn lực ngoại sinh, là tiền đề và góp phần không nhỏ cho việc đạt và vượt tất cả các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2018. Việc làm của Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã khẳng định tinh thần hành động thay cho lời hứa chung chung trước những yêu cầu của cử tri thông qua chất vấn của đại biểu Quốc hội. Tiếc rằng, tình trạng trên nóng, dưới lạnh vẫn đang diễn ra trong nhận thức và hành động của một số bộ, ngành và địa phương về văn hóa.

Đại biểu Nguyễn Quốc Hưng phát biểu (Ảnh: Minh Tú)

         Qua tiếp xúc với các cử tri là văn nghệ sĩ, trí thức lớn, họ cho rằng đầu tư cho văn hóa, nhất là đầu tư cho văn học nghệ thuật đỉnh cao, cho công tác quản lý văn hóa, văn hóa cơ sở, sáng tác phê bình lý luận văn học có tác dụng định hướng, dẫn dắt vẫn không tương xứng với vai trò, vị trí của văn hóa trong đời sống chính trị, kinh tế và xã hội. Đầu tư không chỉ là tiền mà còn là trí tuệ, con người, là nhận thức và là sự quan tâm của các ngành, các cấp từ Trung ương đến cơ sở đối với văn hóa. Cử tri cũng cho rằng, ngày xưa khi nước ta còn chiến tranh và đói khổ, mặt trận văn hóa tư tưởng các chiến sĩ và chỉ huy trên mặt trận này, ở cả hậu phương và tiền tuyến, cả đối nội và đối ngoại đều được quan tâm đầu tư rất lớn. Lịch sử cũng đã chứng minh những cống hiến to lớn của họ, của văn hóa nghệ thuật đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và kiến quốc. Họ cũng mong muốn rằng, ngày nay, lĩnh vực văn hóa tư tưởng và những chiến sĩ trên mặt trận văn hóa tư tưởng cũng được quan tâm đào tạo, đầu tư như những chiến sĩ ở các mặt trận khác.

           Thứ hai, phải chăng những bất cập trong đầu tư và phát triển văn hóa là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp làm cho những tiêu cực trong phát triển kinh tế - xã hội chưa được giải quyết một cách triệt để, thậm chí còn có xu hướng gia tăng và phát sinh nhiều yếu tố mới tinh vi hơn, nguy hại hơn. Vấn đề đặt ra là, nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa với tư cách là nền tảng, mục tiêu và động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đã thực sự đi vào cuộc sống xã hội chưa? Nếu chưa thì câu trả lời cho những khiếm khuyết tồn tại có thể tìm ra ngay ở đó. Vấn đề đặt ra tiếp là đến bao giờ chúng ta mới nhận thức và tỉnh ra trước vấn đề có tầm chiến lược như vậy. Vẫn nói theo nghị quyết nhưng hành động cụ thể thì chỉ coi văn hóa là chuyện đàn ca, múa hát cho vui, vẫn cứ nhận thức và triển khai đầu tư cho văn hóa chỉ là đầu tư không thu và phải đi sau cùng các khoản đầu tư khác, thậm chí một lĩnh vực có thu rất hiệu quả như công nghiệp văn hóa cũng chưa được quan tâm một cách đầy đủ. Công nghiệp văn hóa là một ngành kinh tế sáng tạo nhằm khai thác, phát triển các tiềm năng giá trị của văn hóa, thúc đẩy sự sáng tạo đổi mới, củng cố sức mạnh mềm của quốc gia trong thời đại toàn cầu hóa, số hóa và góp phần quảng bá, xây dựng thương hiệu quốc gia, vị thế cho đất nước đã được nhiều nước trên thế giới phát triển từ lâu, được định vị như một lĩnh vực kinh tế chủ chốt từ nhiều năm nay và thu được những kết quả to lớn.

           Ở Việt Nam thì công nghiệp văn hóa mới chỉ ở mức sơ khai, nhỏ lẻ, chưa chuyên nghiệp, nhiều lợi thế tiềm năng có thể tạo ra được lợi nhuận lớn đã không được khai thác. Nguồn thu kinh tế từ văn hóa cũng chưa được bao nhiêu, sự thiếu chuyên nghiệp và lãng phí tiềm năng trong phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam được thể hiện trong sản xuất, kinh doanh và khai thác ở điện ảnh, mỹ thuật, âm nhạc, thủ công mỹ nghệ, ẩm thực, đặc biệt trong du lịch văn hóa, ngành kinh tế văn hóa có thể lớn mạnh để thúc đẩy công nghiệp văn hóa. Lâu nay chúng ta mới chỉ khai thác quy mô nhỏ lẻ mang tính thời vụ, những cái có sẵn trong thiên nhiên mà chúng ta chưa khai thác được ở mức độ quy mô công nghiệp. Văn hóa sẽ là nguồn lực, chiến lược để phát triển đất nước chúng ta trong thế kỷ XXI.

 

Lượt xem: 547

Bình luận bài viết

Chưa có bình luận nào.

Xem nhiều nhất

Quốc hội thảo luận về Dự án Luật Tình trạng khẩn cấp

Hoạt động tại các kỳ họp 1 ngày trước

Chiều 23/6/2025, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ chín, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Tình trạng khẩn cấp; Dự án Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù; Dự án Luật Dẫn độ. Đồng chí Phạm Thị Thanh Mai, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND Thành phố, Phó Trưởng đoàn ĐBQH Thành phố chủ trì buổi thảo luận tại tổ Hà Nội. Cùng dự có các vị đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn ĐBQH Thành phố. Quang cảnh buổi thảo luận tại tổ Hà Nội Thảo luận tại tổ, đại biểu nhất trí cao với việc cần thiết ban hành Luật Tình trạng khẩn cấp, vì đây là yêu cầu khách quan xuất phát từ thực tiễn và phù hợp với Hiến pháp 2013. Trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường và những thách thức an ninh ngày càng phức tạp, hệ thống pháp luật hiện hành chủ yếu dựa trên Pháp lệnh về tình trạng khẩn cấp năm 2000 đã không còn phù hợp. Đại biểu Nguyễn Thị Lan phát biểu thảo luận Quan tâm đến nguyên tắc hoạt động trong tình trạng khẩn cấp (Điều 3), đại biểu Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, dự thảo đã quy định rõ các nguyên tắc cốt lõi, bám sát Hiến pháp 2013 và pháp luật quốc tế; trong đó, có nguyên tắc hạn chế quyền con người trong tình trạng khẩn cấp theo hướng cần thiết và không phân biệt đối xử; quy định rõ việc miễn trừ trách nhiệm để khuyến khích quyết định kịp thời của người thực thi công vụ. Tuy nhiên, để hoàn thiện Dự thảo Luật, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét bổ sung và làm rõ hơn về nguyên tắc hạn chế quyền con người, quyền công dân không chỉ “thật sự cần thiết” mà còn phải “tương xứng với tính chất và mức độ nguy hiểm của tình trạng khẩn cấp” để bảo đảm đúng tinh thần Hiến pháp 2013 và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, bổ sung nguyên tắc bảo đảm công khai, minh bạch thông tin và tăng cường vai trò giám sát của Quốc hội, MTTQ Việt Nam và các tổ chức nhân quyền trong quá trình áp dụng biện pháp khẩn cấp. Đặc biệt, cần quy định chặt chẽ hơn các điều kiện miễn trừ trách nhiệm để tránh lạm quyền, bảo đảm quyết định của người thực thi công vụ phải dựa trên căn cứ khách quan, không vì mục đích vụ lợi cá nhân. Nhấn mạnh sự cần thiết phải ban hành Luật Tình trạng khẩn cấp, đại biểu - Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng Pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng, cần định nghĩa cụ thể, chi tiết về các loại tình trạng khẩn cấp (an ninh, y tế, thiên tai, quốc phòng…) và tiêu chí rõ ràng cũng như xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đại biểu Thích Bảo Nghiêm kiến nghị, cơ quan soạn thảo cần rà soát tính thống nhất với các luật hiện hành, tránh chồng lấn, mâu thuẫn pháp luật. Trong đó, tăng cường bảo vệ quyền con người bằng cách quy định nguyên tắc, điều kiện và giới hạn rõ ràng của các biện pháp khẩn cấp. Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội quan tâm đến dự thảo Luật Dẫn độ. Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, đại biểu cho rằng cần sửa đổi bổ sung đối tượng là “tổ chức quốc tế” hoặc “chủ thể được công nhận có quyền yêu cầu dẫn độ theo điều ước quốc tế” nhằm tạo điều kiện thi hành luật linh hoạt hơn trong các mối quan hệ hợp tác đa phương. Theo đại biểu, trong Điều 1 của dự thảo Luật cần bổ sung nguyên tắc ưu tiên áp dụng điều ước quốc tế về dẫn độ mà Việt Nam là thành viên khi có mâu thuẫn với luật nội địa; đồng thời cần bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền con người trong dẫn độ và làm rõ cụm từ “tập quán quốc tế” để bảo đảm tính minh bạch. Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cũng kiến nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ khái niệm “tội phạm nghiêm trọng” và quy định rõ các trường hợp không dẫn độ, như: Tội phạm chính trị, có nguy cơ tử hình; làm rõ phạm vi áp dụng hình phạt tối thiểu từ 1 năm trở lên là theo pháp luật Việt Nam hay theo nước yêu cầu dẫn độ. Đặc biệt, cần bổ sung quy định cụ thể để lấy ý kiến Chủ tịch nước trong trường hợp nước ngoài yêu cầu không thi hành án tử hình. Đại biểu Lê Nhật Thành phát biểu Đại biểu Lê Nhật Thành, Ủy viên chuyên trách Hội đồng Dân tộc của Quốc hội quan tâm đến trình tự, thủ tục bắt người trong trường hợp khẩn cấp để dẫn độ (Điều 33). Theo đại biểu, nên bổ sung quy định về trình tự, thủ tục bắt người trong trường hợp khẩn cấp để dẫn độ khi chưa có yêu cầu dẫn độ chính thức từ phía nước ngoài nếu đáp ứng được 2 điều kiện: Cung cấp đủ thông tin và cam kết thực hiện đầy đủ các nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều 33 của dự thảo Luật. Đại biểu phân tích, các quốc gia đều có quy định sẽ bắt tạm giam người có thông báo đỏ của Interpol hoặc người bị yêu cầu bắt khẩn cấp để dẫn độ trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi bắt được đối tượng này, các quốc gia sẽ thông báo cho nhau và đề nghị nước được thông báo gửi yêu cầu dẫn độ. Nếu không được yêu cầu dẫn độ trong khoảng thời gian nêu trên, các quốc gia đó sẽ thả người./.