Chiều ngày 16/11/2018, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ Sáu, Quốc hội khóa XIV, Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Đầu tư công, Đại biểu Hoàng Văn Cường tham gia phát biểu ý kiến.

Chiều ngày 16/11/2018, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ Sáu, Quốc hội khóa XIV, Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Đầu tư công, Đại biểu Hoàng Văn Cường tham gia phát biểu ý kiến.

Đại biểu Cường đồng tình quan điểm là trọng tâm sửa Luật Đầu tư công lần này là nhằm tháo gỡ những vướng mắc về quy trình, thủ tục phức tạp có liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều cấp vừa làm mất thời gian, vừa không gắn quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc quyết định chủ trương và phê duyệt các dự án đầu tư. Một số góp ý của đại biểu Cường tại phiên thảo luận nội dung như sau:

Về phân loại vốn đầu tư: Luật Đầu tư công hiện hành quy định vốn đầu tư công bao gồm nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối trong ngân sách nhà nước. Việc quy định này làm cho các đơn vị sự nghiệp công lập được giao tự chủ cả về tự chủ vốn đầu tư và chi thường xuyên. Muốn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất bằng nguồn thu hợp pháp của mình thì vẫn phải làm thủ tục đi xin các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt chủ trương và phê duyệt nguồn vốn đầu tư. Điều này trái với chủ trương, tăng quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công lập và không khuyến khích các đơn vị tự tích lũy để đầu tư tăng cường cơ sở vật chất cho mình. Do vậy, cần phải phân loại rất rõ các loại nguồn vốn đầu tư khác nhau để có các quy trình quản lý khác nhau. Riêng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ, tôi đề nghị trong luật này phải quy định rõ nguồn vốn của các đơn vị này được sử dụng như nguồn vốn của các doanh nghiệp nhà nước mà không nên đưa vào quy định quản lý đầu tư công.

Về Hội đồng thẩm định trong quy trình lập, phê duyệt chủ trương dự án đầu tư. Trong quy trình hiện hành khi phê duyệt chủ trương, dự án đầu tư thì đều có một bước thành lập các hội đồng thẩm định để dựa trên ý kiến của Hội đồng thì các cấp thẩm quyền sẽ ra quyết định phê duyệt. Tuy nhiên, về bản chất quyết định đầu tư là một quyết định mang tính hành chính nhà nước chứ đây không phải là một quyết định chuyên môn, mà chỉ có quyết định chuyên môn thì mới phải dựa vào một hội đồng chuyên môn như các hội đồng khoa học chuyên ngành.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phát biểu (Ảnh: Minh Tú)

Có nhiều ý kiến cho rằng việc thành lập các hội đồng thẩm định thực chất là việc hình thức hóa hay hợp pháp hóa ý kiến, ý chí chủ quan của người có thẩm quyền, quyết định bằng bình phong là hội đồng để khi có hậu quả xảy ra thì quyết định đầu tư dù có không đúng thì không ai phải chịu trách nhiệm, bởi vì đây là ý kiến của Hội đồng đưa ra. Nếu như cứ tiếp tục duy trì cơ chế lấy hội đồng làm lá chắn như thế này thì chắc trong tương lai sẽ có nhiều dự án đầu tư công thất thoát hoặc đầu tư không đúng nhưng cuối cùng không ai phải chịu trách nhiệm. Do vậy, đề nghị cần quy định lại quy trình là đơn vị đề xuất đầu tư phải lập và chịu trách nhiệm về thông tin, về hồ sơ dự án, đơn vị và cơ quan có chức năng quản lý đầu tư phải chịu trách nhiệm về thẩm định dự án. Nếu như cơ quan thẩm định hoặc người có quyền quyết định chưa đủ thông tin, cần phải tham khảo thêm thì có thể thuê chuyên gia hoặc thành lập các hội đồng nhưng hội đồng này chỉ là những hội đồng tư vấn chứ không phải là căn cứ để ra các quyết định đầu tư. Việc quy định như trên vừa rút gọn, đơn giản hóa quy trình, rút gọn thời gian phê duyệt dự án, vừa làm rõ quyền hạn, trách nhiệm của mỗi một cơ quan và người đứng đầu trong các quy trình, quyết định đầu tư công.

Về các tiêu chí lựa chọn và sắp xếp thứ tự ưu tiên cũng như phân bổ vốn cho các dự án đầu tư. Trong các quy định về sắp xếp thứ tự ưu tiên và phân bổ vốn cho kế hoạch đầu tư công đều có quy định là phải dựa vào các nguyên tác và các tiêu chí để sắp xếp và phân bổ. Tuy nhiên, tất cả những quy định trong điều luật này mới chỉ đề cập đến các nguyên tắc chung, chưa có chỗ nào đưa ra các tiêu chí về lựa chọn và phân bổ. Do vậy, tôi đề nghị phải đưa các tiêu chí cụ thể về lựa chọn, sắp xếp thứ tự ưu tiên các chương trình, dự án vào danh mục cũng như cơ sở để phân bổ vốn đầu tư, như là các tiêu chí về hiệu quả tài chính dự án, tiêu chí về tác động lan tỏa đến thu hút các đầu tư xã hội, tiêu chí về thúc đẩy phát triển các hoạt động kinh tế, tiêu chí về thay đổi các chỉ số về xã hội v.v... Nếu như chúng ta có đầy đủ những tiêu chí này và công khai thì làm căn cứ để các cơ quan, địa phương, đơn vị đề xuất các dự án, chương trình sẽ tự mình đánh giá xem dự án của mình có được xếp vào trong thứ tự ưu tiên hay không và đồng thời đây cũng là cơ sở để đánh giá kết quả và hiệu quả dự án sau này như là kết quả đầu ra của đầu tư công.

Về công khai, minh bạch trong đầu tư công. Dự án đầu tư công là dự án sử dụng tiền công nên phải công khai cho dân biết chi tiết đầu tư làm gì, đầu tư như thế nào, việc sử dụng vào đó yếu tố đầu tư làm sao cũng như giải pháp quy trình kỹ thuật được thi công. Trong quy định hiện hành của Luật Đầu tư công đã có Điều 14 về công khai minh bạch trong đầu tư công. Tuy nhiên, trong nội dung quy định của Điều 14 chỉ quy định những vấn đề chung còn vấn đề mà người dân cần được biết, cần quan tâm đến dự án lại không thấy. Vì vậy, đề nghị trong Điều 14 về công khai minh bạch trong đầu tư công cần quy định công khai chi tiết đầy đủ toàn bộ hồ sơ dự án đầu tư để người dân được biết, chỉ trừ dự án đầu tư thuộc dạng bí mật nhà nước hoặc công trình về quốc phòng, an ninh quan trọng quốc gia không cần công khai. Nếu công khai đầy đủ các thông tin của dự án về nội dung, về các hạng mục đầu tư, quy trình kỹ thuật cũng như quá trình triển khai, tôi tin rằng công chúng sẽ là những người biết rất rõ, khi đấy không thể có khuất tất trong quá trình như thiết kế, thẩm tra cũng như không thể có cắt xén hay gian dối trong quá trình thi công và thực hiện dự án. Đây là cơ sơ quan trọng để thực hiện quyền giám sát của người dân, của cộng đồng cũng như Mặt trận tổ quốc khi thực hiện giám sát đầu tư công.

Lượt xem: 482