Sáng 14/05/2025, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (lần thứ nhất) và thảo luận về Dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp.

Sáng 14/5/2025, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (lần thứ nhất) và thảo luận về Dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp.

Sửa đổi, bổ sung 2 nhóm nội dung trong Hiến pháp 2013

Theo Tờ trình về Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, trên cơ sở phạm vi sửa đổi, bổ sung Hiến pháp đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết số 194/2025/QH15, Ủy ban Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (Ủy ban) xác định Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 gồm có 2 điều.

Điều 1 gồm 8 khoản sửa đổi, bổ sung một số quy định của Hiến pháp năm 2013 về MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, về đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương; Điều 2 gồm 3 khoản quy định về hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp.

Về MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội (tại Điều 9 và Điều 84 của Hiến pháp năm 2013), để làm rõ vai trò cốt lõi của MTTQ Việt Nam, nhấn mạnh vị trí là tổ chức trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân, bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc sắp xếp tổ chức bộ máy của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, dự kiến sửa đổi, bổ sung quy định về vị trí, chức năng, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của MTTQ Việt Nam tại Điều 9 để bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức mới sau khi sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc MTTQ Việt Nam.

Quang cảnh kỳ họp

Đồng thời, quy định Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam có quyền trình dự án luật, dự án pháp lệnh tại khoản 1 Điều 84 của Hiến pháp năm 2013 để thống nhất với nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 9 nêu trên.

Về Công đoàn Việt Nam (tại Điều 10 của Hiến pháp năm 2013), trên cơ sở kế thừa hợp lý quy định hiện hành của Hiến pháp về vị trí, vai trò của tổ chức Công đoàn và bảo đảm thống nhất với nội dung dự kiến sửa đổi, bổ sung tại Điều 9 của Hiến pháp năm 2013, Ủy ban đề nghị sửa đổi, bổ sung Điều 10 theo hướng khẳng định Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động, trực thuộc MTTQ Việt Nam, đồng thời, bổ sung nhiệm vụ của Công đoàn Việt Nam là đại diện của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn để phù hợp với bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Về tổ chức đơn vị hành chính và một số nội dung khác về chính quyền địa phương (tại Chương IX của Hiến pháp năm 2013), thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện, Ủy ban đề nghị chỉ quy định có tính khái quát về việc phân định các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Điều 110 gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập.

Việc xác định các loại đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và trình tự, thủ tục thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính do Quốc hội quy định.

Đồng thời, thể chế hóa kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tổ chức chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã có HĐND và UBND, đề nghị sửa đổi, bổ sung các điều 111, 112, 114 theo hướng quy định tổ chức chính quyền địa phương gồm HĐND và UBND, không sử dụng thuật ngữ “cấp chính quyền địa phương”; không quy định Chánh án Toà án Nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân thuộc phạm vi đối tượng trả lời chất vấn của đại biểu HĐND tại khoản 2 Điều 115 để phù hợp với tính chất và mô hình tổ chức các cơ quan nhà nước ở địa phương sau khi thực hiện sắp xếp.

Điều hành Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, chiều ngày 7/5/ 2025, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự thảo nghị quyết sửa đổi Hiến pháp và dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi). 

Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đã có Báo cáo tổng hợp ý kiến thảo luận tại tổ về các nội dung này gửi đại biểu Quốc hội. Theo đó, đã có 109 lượt ý kiến đại biểu Quốc hội góp ý về dự thảo Nghị quyết sửa đổi bổ sung Hiến pháp; 132 lượt góp ý về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).

Ủy ban sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 cũng đã phối hợp với Chính phủ, Bộ Công an, các cơ quan có liên quan để lấy ý kiến Nhân dân từ ngày 6/5/2025 trên Cổng Thông tin điện tử Quốc hội, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và ứng dụng VNeID của Cơ sở dữ liệu quốc gia. Đến nay, đã có hàng triệu lượt ý kiến góp ý của Nhân dân. Qua tổng hợp sơ bộ cho thấy, về cơ bản tuyệt đại đa số các ý kiến đồng tình và bày tỏ sự thống nhất cao với sự cần thiết phạm vi và nội dung sửa đổi Hiến pháp năm 2013. Các ý kiến phát biểu tại tổ chủ yếu góp ý và cách thể hiện câu từ, cách diễn đạt trong dự thảo nghị quyết.

Đối với dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), đa số các đại biểu Quốc hội cũng bày tỏ sự đồng tình cao với các nội dung của dự thảo luật. Một số ý kiến góp ý trực tiếp vào các điều khoản cụ thể và Chính phủ đã có Báo cáo số 420 ngày 13/5, bước đầu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại thảo luận tổ (báo cáo dài 25 trang) và đã gửi đến các đại biểu Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, theo chương trình trong thời gian cả buổi sáng ngày 14/5, Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận tại hội trường về hai dự thảo này. Quốc hội còn một phiên nữa để thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.

Đa số cử tri đồng tình với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Tán thành cao với dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Trúc Anh (đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) bày tỏ quan tâm đến Điều 110 về phân loại đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương. Đại biểu nêu rõ, đây là điều khoản mang tính khung, khái quát rất cao và phù hợp với Hiến pháp và ở cấp dưới luật có thể có những điều khoản để cụ thể hóa hơn, tránh tình trạng trong quá trình phát triển phát sinh nhiều vấn đề mới, nếu chúng ta quy định quá chi tiết thì sẽ phải sửa Hiến pháp nhiều lần.

Về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Trúc Anh cho biết, ở đây hình thành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xỏa bỏ cấp huyện, cấp trung gian, thể hiện vấn đề sát dân, gần dân. Đặc biệt, đa số cử tri đồng tình ý kiến với quan điểm này.

Đại biểu Nguyễn Trúc Anh phát biểu tại kỳ họp

Dẫn chứng lịch sử của các nước trên thế giới cũng theo mô hình chính quyền 2 cấp, đại biểu Nguyễn Trúc Anh nêu rõ, để phát triển quản lý đô thị, họ có Ban hoặc khu vực phát triển đô thị, được giao thẩm quyền giống như chính quyền đô thị. Hay về vấn đề đặc khu, đại biểu bày tỏ mong muốn trong dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), vấn đề đặc khu không nên gói gọn trong hải đảo, đặc khu có thể trong đất liền. Đối với đặc khu, chúng ta cần mạnh dạn phân quyền cho chính quyền cấp tỉnh có thể hình thành đặc khu. Vì vậy, đại biểu Nguyễn Trúc Anh đề nghị sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương lần này cần quy định theo hướng mở hơn cho những đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, đặc khu, không gói gọn trong hải đảo.

Đề nghị xem xét có chức danh chủ tịch Hội Người cao tuổi trong chính quyền cấp xã

Theo điểm b khoản 6 Điều 21 của dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) về nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã, quyết định biện pháp thực hiện chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, giải quyết việc làm, bảo vệ và chăm sóc trẻ em, bảo vệ chăm sóc người cao tuổi và các đối tượng chính sách khác và Điều 22 của dự thảo Luật, đại biểu Trương Xuân Cừ (đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) băn khoăn, đề nghị cần có sự tham mưu cho UBND cấp xã về các hoạt động của người cao tuổi, và chỉ đạo các hoạt động của Hội người cao tuổi ở tổ, phố, thôn bản. Theo đại biểu, hiện nay theo chủ trương chung, chính quyền cấp xã sẽ bỏ chức danh người hoạt động không chuyên trách, trong đó có chức danh chủ tịch hội người cao tuổi. Hiện nay, có khoảng 1 triệu người cao tuổi tham gia cấp uỷ, chính quyền, mặt trận, các đoàn thể ở thôn xóm, tổ dân phố, khoảng 7 triệu người cao tuổi đang lao động sản xuất…Người cao tuổi luôn phát huy truyền thống 740 năm Hào khí Diên Hồng, 84 Năm lời kêu gọi Phụ lão cứu quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong kỷ nguyên mới, người cao tuổi cũng có trách nhiệm, mong muốn cống hiến. Đại biểu Trương Xuân Cừ đề nghị chính quyền cấp xã nên có chủ tịch Hội người cao tuổi để tham mưu cho cấp uỷ tập hợp người cao tuổi tham gia các hoạt động, trong đó có thể là chức danh kiêm nhiệm.

Đại biểu Trương Xuân Cừ phát biểu tại kỳ họp

Bổ sung quy định về chế độ, chính sách đối với đại biểu Hội đồng Nhân dân hoạt động chuyên trách

Về cơ cấu, số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách tại Điều 29 của dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) có quy định là Ủy viên của các Ban Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh có thể là đại biểu Hội đồng Nhân dân hoạt động chuyên trách. 

Đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh  phát biểu tại kỳ họp

Đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh (đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) đồng tình với ý kiến trên và cho rằng, trên thực tế ở Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội thực hiện theo Nghị quyết số 160/2020 của Quốc hội thì các Ban của Hội đồng Nhân dân có ủy viên hoạt động chính sách và với ủy viên hoạt động chuyên trách ở các Ban của Hội đồng Nhân dân đã góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân và của Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố.  Vì vậy, đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh cho rằng, việc nhân rộng và mở rộng mô hình là đại biểu Hội đồng Nhân dân chuyên trách ở các Ban của Hội đồng nhân dân là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về chế độ, chính sách đối với đại biểu Hội đồng Nhân dân hoạt động chuyên trách của các Ban của Hội đồng Nhân dân.

Quốc hội đã thảo luận rất khẩn trương, sôi nổi, dân chủ và trách nhiệm cao

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá, Quốc hội đã thảo luận rất khẩn trương, sôi nổi, dân chủ và trách nhiệm cao. Đã có 37 lượt đại biểu Quốc hội phát biểu ý kiến, trong đó có 4 đại biểu tranh luận, 22 lượt ý kiến góp ý về dự thảo Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp, 28 lượt ý kiến góp ý về dự thảo Luật tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi và có 12 đại biểu Quốc hội góp ý vào cả hai văn bản.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn hết sức phong phú tại các ngành, các địa phương, các lĩnh vự trong cả nước, các ý kiến phát biểu đã thể hiện trí tuệ sâu sắc và thể hiện sự tán thành cao, sự cần thiết, những nội dung cơ bản của việc sửa đổi, bổ sung hai văn bản này và trình Quốc hội thông qua ngay tại kỳ họp thứ 9, tạo cơ sở pháp lý để thực hiện sắp xếp tổ chức hệ thống chính trị của cả nước và chính quyền địa phương tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu tại kỳ họp

“Ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội phát biểu vừa bao quát toàn diện, vừa cụ thể, thiết thực và tập trung vào các vấn đề trọng tâm của cả hai dự thảo. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo tổng hợp ý kiến đầy đủ của các vị đại biểu Quốc hội để các cơ quan trình dự án nghiên cứu, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý các dự thảo để trình Quốc hội xem xét, quyết định”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, đối với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp, Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp sẽ họp để tiếp thu, giải trình ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ, thảo luận tại hội trường và ý kiến góp ý của nhân dân./.

Lượt xem: 38