Đồng thuận, tin tưởng triển khai thắng lợi thi hành Hiến pháp

Cho ý kiến về Kế hoạch triển khai thi hành Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đặt câu hỏi: Có cần thành lập Ban chỉ đạo để phối hợp thực hiện không?" Đồng thời ông khẳng định “không để Hiến pháp có hiệu lực mà không triển khai”.

Trong buổi làm việc sáng 24/12 của Phiên hợp thứ 23, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Kế hoạch triển khai thi hành Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Xác định trách nhiệm

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý, mục đích của Kế hoạch tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp ngoài yêu cầu về mặt tuyên truyền, việc triển khai thi hành Hiến pháp còn nhằm xác định rõ trách nhiệm và nhiệm vụ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các cơ quan, tổ chức hữu quan trong việc tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp. Kế hoạch này còn nhằm rà soát, kịp thời điều chỉnh lại cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước cho phù hợp với quy định mới của Hiến pháp; rà soát các văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc ban hành mới cho phù hợp với Hiến pháp.

Ngoài nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến và rà soát hệ thống văn bản pháp luật để sửa đổi, bãi bỏ hoặc ban hành mới phù hợp với Hiến pháp, Kế hoạch còn có các nhóm công việc: Tăng cường năng lực của các thiết chế xây dựng, thực thi, bảo vệ Hiến pháp và pháp luật; củng cố, hoàn thiện và phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật thông tin Hiến pháp và pháp luật hiện có.

Các đại biểu tham dự Phiên họp thứ 23 Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Thảo luận tại buổi làm việc, các thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp có ý nghĩa rất quan trọng nhằm hiện thực hóa các quy định của Hiến pháp vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Do đó, việc xây dựng Kế hoạch triển khai thi hành Hiến pháp cần bám sát Nghị quyết số 64/2013/QH13 của Quốc hội quy định một số điểm thi hành Hiến pháp để đảm bảo việc tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp kịp thời, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả.

Cần thành lập Ban Chỉ đạo Thi hành Hiến pháp

Cho ý kiến về Kế hoạch triển khai thi hành Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đặt câu hỏi: Có cần thành lập Ban chỉ đạo để phối hợp thực hiện không?" Đồng thời ông khẳng định “không để Hiến pháp có hiệu lực mà không triển khai”.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Ban này không phải thành lập để thi hành Hiến pháp, mà là chỉ đạo, điều hòa, phối hợp giúp TVQH triển khai kế hoạch. Ban chỉ đạo có thể gồm 5 – 6 thành phần là Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Chủ nhiệm UBPL, Viện trưởng VKS, VPQH… do Ủy ban Pháp luật làm đầu mối chính.

Đồng tình với chủ trương thành lập, theo Chủ nhiệm UB Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển, Ban này sẽ có nhiệm vụ điều phối, đôn đốc để triển khai kế hoạch hiệu quả hơn và sẽ do UBTVQH thành lập.

Có cùng quan điểm trên song về bộ máy tổ chức, Chủ nhiệm UB Kinh tế Nguyễn Văn Giàu cho rằng, thành phần quan trọng của Ban chỉ đạo phải có Ban tuyên giáo Trung ương, vì sẽ giúp mang lại nhiều thuận lợi cho công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục.

Còn theo Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng, thành phần Ban chỉ đạo sẽ do Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, người được giao phụ trách luật pháp phụ trách. Ngoài ra Ban chỉ đạo còn có đại diện Chính phủ, có thể là một Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Phó Chủ tịch MTTQ, VPQH, VP Chủ tịch nước, VP Chính phủ, Ban Tuyên giáo Trung ương. Ngoài ra bà Phóng cũng băn khoăn, không biết có nên để Ban Nội chính Trung ương tham gia không.

Ban Chỉ đạo sẽ do Chủ tịch Quốc hội quyết định. Đối với thành phần giúp việc nên có một số đồng chí đã được tuyển chọn, có kinh nghiệm, giúp rà soát các luật sẽ được sửa trong thời gian tới (gọi là Ban biên tập giúp việc cho Ban chỉ đạo).

Cùng đồng tình với việc thành lập Ban chỉ đạo, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan cho rằng, việc thành lập Ban Chỉ đạo tổ chức thi hành Hiến pháp sẽ tạo điều kiện thuận lợi giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo dõi, thi hành Hiến pháp. Bà Doan cũng đề nghị việc thành lập Ban này phải báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư để đảm báo tuyệt đối đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Biên soạn tài liệu tuyên truyền

Đa số các ý kiến bày tỏ đồng tình cao với việc tổ chức Hội nghị trực tuyến do Ủy ban Thường vụ Quốc hội triệu tập về việc tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp, với mục tiêu phổ biến, quán triệt Hiến pháp đến các cấp, các ngành đảm bảo tiết kiệm, thiết thực. Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc đề nghị cần sớm biên soạn và ban hành tài liệu tuyên truyền về Hiến pháp và tổ chức sớm Hội nghị trực tuyến về việc tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội Ksor Phước đề xuất, cần rà soát, phân loại những luật trái với Hiến pháp mới để sửa đổi trước, trong đó chú trọng nhóm các luật về tổ chức, bộ máy Nhà nước và nhóm hệ thống văn bản pháp luật về quyền cơ bản, nghĩa vụ của công dân.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu Ban Biên tập Dự thảo sửa đổi Hiến pháp tiếp tục biên soạn tài liệu, bài viết phân tích điểm mới, ý nghĩa của Hiến pháp phục vụ cho Hội nghị trực tuyến về việc tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp, cố gắng tổ chức vào đầu tháng 1/2014. Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tăng cường viết bài, tuyên truyền định hướng về các lĩnh vực của Hiến pháp.

Phát biểu kết thúc Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị các Ủy ban, cơ quan của Quốc hội khẩn trương rà soát, hoàn thiện các văn bản kế hoạch về chương trình công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội năm 2014; kế hoạch chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội và Kế hoạch thi hành Hiến pháp. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng giao Ủy ban Pháp luật Quốc hội nghiên cứu, sớm hoàn tất dự thảo Nghị quyết hướng dẫn hiệu lực thi hành Hiến pháp để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, thông qua.

Quốc Thịnh tổng hợp

Lượt xem: 433

Bình luận bài viết

Chưa có bình luận nào.

Xem nhiều nhất

Cần thiết quyền chất vấn của HĐND cấp tỉnh đối với TAND và Viện KSND tỉnh và khu vực

Xây dựng pháp luật 1 ngày trước

Đề nghị xem xét sửa khoản 2, Điều 115 theo hướng: “Đại biểu HĐND cấp tỉnh có quyền chất vấn Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và khu vực”. Bởi nếu đại biểu HĐND không có quyền chất vấn các cơ quan tư pháp này thì sẽ dẫn đến khoảng trống trong giám sát quyền lực tại địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong Hiến pháp... Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 đã thể hiện bước tiến trong việc tái khẳng định vai trò của chính quyền địa phương. Theo đó, chính quyền địa phương gồm HĐND và UBND sẽ được tổ chức tại các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm đô thị, nông thôn, hải đảo... Tuy nhiên, cần quy định rõ hơn ranh giới giữa “tổ chức chính quyền địa phương đầy đủ HĐND và UBND” và “mô hình không tổ chức HĐND”. Cần bổ sung các tiêu chí, điều kiện rõ ràng để xác định đơn vị hành chính nào được tổ chức HĐND, tránh tùy tiện và bảo đảm đồng bộ giữa các cấp chính quyền. Thay vì đưa ra quy định cụ thể mang tính chi tiết trong Hiến pháp, nội dung về điều kiện tổ chức HĐND nên được xác lập ở cấp luật, bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với từng giai đoạn và đặc điểm phát triển của từng địa phương. Hiến pháp chỉ nên khẳng định nguyên tắc tổ chức chính quyền địa phương trên cơ sở bảo đảm tính đại diện, tự chủ, hiệu lực và hiệu quả, còn việc quyết định cụ thể mô hình tổ chức và tiêu chí áp dụng nên do Quốc hội quy định bằng luật. Về cấu trúc đơn vị hành chính, việc bỏ quy định cố định ba cấp hành chính trong Hiến pháp là phù hợp xu hướng tinh gọn và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Tuy nhiên, để bảo đảm tính ổn định, cần giữ quy định về trình tự, thủ tục sắp xếp đơn vị hành chính và đặc biệt là yêu cầu lấy ý kiến Nhân dân là bắt buộc, nên ghi cả trong Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương để khẳng định nguyên tắc “dân là chủ”. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) hiện đang được triển khai trên phạm vi toàn quốc theo tinh thần các nghị quyết, kết luận và chỉ đạo gần đây của Trung ương về tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong điều kiện không còn cấp hành chính trung gian về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thực tế triển khai mô hình hai cấp cho thấy có nhiều ưu điểm như tinh giản đầu mối, rút ngắn quy trình xử lý hành chính, tăng cường hiệu quả điều hành của cấp tỉnh và nâng cao tính tự chủ của cấp xã. Tuy nhiên, việc không tổ chức chính quyền cấp huyện cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về phân định trách nhiệm, cơ chế phối hợp, giám sát và đặc biệt là bảo đảm sự kết nối giữa cấp tỉnh và cơ sở. Vì vậy, Hiến pháp sửa đổi cần ghi nhận rõ mô hình chính quyền hai cấp như một hình thức tổ chức phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước, đồng thời trao quyền cho Quốc hội cụ thể hóa mô hình này trong luật để vừa bảo đảm linh hoạt, vừa giữ ổn định hệ thống chính trị và hành chính quốc gia. Liên quan đến quyền chất vấn của đại biểu HĐND, đề nghị xem xét sửa khoản 2, Điều 115 theo hướng: “Đại biểu HĐND cấp tỉnh có quyền chất vấn Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp tỉnh và khu vực”. Bởi nếu đại biểu HĐND không có quyền chất vấn các cơ quan tư pháp này thì sẽ dẫn đến khoảng trống trong giám sát quyền lực tại địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong Hiến pháp. Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, không còn cấp huyện. Khi đó, hệ thống tòa án và viện kiểm sát được tổ chức theo cụm, khu vực liên huyện, đặt ra yêu cầu phải xác lập thẩm quyền giám sát mới cho đại biểu HĐND cấp tỉnh – cơ quan dân cử đại diện cho cử tri địa phương. Việc bảo đảm quyền chất vấn của đại biểu HĐND cấp tỉnh không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát mà còn thể hiện vai trò đại diện của HĐND trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Đây cũng là một cơ sở pháp lý quan trọng để HĐND có thể xem xét, kiến nghị, hoặc yêu cầu giải trình các vụ việc liên quan đến hoạt động xét xử, truy tố tại địa phương – những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến đời sống pháp lý và niềm tin công lý của người dân. Nếu Hiến pháp không quy định rõ ràng, rất có thể sẽ dẫn đến xu hướng hành chính hóa quan hệ giữa cơ quan dân cử và cơ quan tư pháp, làm suy yếu vai trò giám sát dân chủ trong thực tiễn. Tổng thể, các nội dung sửa đổi trong Dự thảo đã thể hiện nhiều bước tiến về tổ chức, lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, cần tiếp tục làm rõ hơn về cơ chế giám sát thực chất của HĐND, đặc biệt trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và sáp nhập đơn vị hành chính. Cần đảm bảo không hình thức hóa vai trò của cơ quan dân cử ở địa phương, đồng thời tăng cường phân quyền, phân cấp hợp lý giữa trung ương và địa phương để nguyên tắc Nhân dân là chủ thực sự được bảo đảm trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước./.