Thành phố Hà Nội đã thực hiện ứng dụng rộng rãi và có hiệu quả công nghệ sinh học vào sản xuất và đời sống trong lĩnh vực nông – lâm – ngư nghiệp. Trong trồng trọt đã làm chủ một số công nghệ nuôi cấy mô để nhân nhanh những giống cây trồng có giá trị kinh tế và năng suất cao. Trong chế biến đã phát triển một số công nghệ bia – rượu, nước giải khát, mía – đường. Công nghệ chuyển gen được từng bước hoàn thiện và tiến tới làm chủ công nghệ tạo ra giống cây trồng biến đổi gen của Việt Nam.

Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 4/3/2005 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX “về việc đẩy  mạnh phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Thành ủy Hà Nội đã nghiêm túc đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế, yếu kém nguyên nhân và đề ra những nhiệm vụ, giải pháp để tiếp tục thực hiện trong thời gian tới; đồng thời, cũng nêu lên những đề xuất, kiến nghị với Trung ương.

Những năm qua, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, sau khi tổ chức tuyên truyền, phổ biến quán triệt Chỉ thị số 50 tới tất cả các cấp, các ngành, đoàn thể trên địa bàn, Thành phố đã xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học ở Thủ đô đến năm 2020; thể chế hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong các chương trình kinh tế, kỹ thuật, quy hoạch, đề án và dự án trọng điểm; Đồng thời, đã xây dựng Quy hoạch tổng thể phát triển ngành công  nghiệp sinh học đến năm 2020, Quy hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển ngành công nghệ sinh học và ngành công nghiệp sinh học đến năm 2020; Quy hoạch mạng lưới và tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật cho các viện, trung tâm nghiên cứu và các phòng thí nghiệm về công nghệ sinh học, có dự trù nâng cấp và bổ sung để đến năm 2020 sẽ hoàn thiện mạng lưới cơ sở này,...

Ứng dụng công nghệ sinh học trong trồng nấm mang lại hiệu quả cao

Các hoạt động khoa học và công nghệ được đẩy mạnh. Nhiều chương trình có nội dung liên quan đến ứng dụng và phát triển công nghệ sinh học được xây dựng và triển khai. Thành phố đã xây dựng Chương trình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (thuộc Chương trình phát triển công nghệ đến năm 2020), Chương trình đổi mới công nghệ và đưa vào hoạt động Quỹ đổi mới công nghệ của Thành phố. Đồng thời, thực hiện Chương trình phát triển sản phẩm quốc gia của Chính phủ, đến nay đã có 3 sản phẩm quốc gia (gạo Việt Nam chất lượng, năng suất cao; vacxin cho vật nuôi; nấm dược liệu). Hiện nay, Thành phố đang chỉ đạo xây dựng Kế hoạch triển khai Chương trình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến năm 2020 của thành phố Hà Nội và một số chính sách đầu tư phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Thành phố giai đoạn 2016 – 2020.

Thành phố đã xây dựng và triển khai nhiều chương trình phát triển công nghệ sinh học phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ, thích ứng với hoàn cảnh cụ thể của địa bàn Thủ đô, bao gồm: Chương trình hỗ trợ xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và miền núi của Hà Nội đến năm 2020; Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2020. Hiện Thành phố đang hoàn thiện hệ thống văn bản để quản lý vận hành Chương trình hợp tác nghiên cứu song phương và đa phương về khoa học, công nghệ đến năm 2020, Chương trình tìm kiếm và chuyển giao công nghệ nước ngoài đến năm 2020.

Thành phố Hà Nội đã thực hiện ứng dụng rộng rãi và có hiệu quả công nghệ sinh học vào sản xuất và đời sống trong lĩnh vực nông – lâm – ngư nghiệp. Trong trồng trọt đã làm chủ một số công nghệ nuôi cấy mô để nhân nhanh những giống cây trồng có giá trị kinh tế và năng suất cao. Trong chế biến đã phát triển một số công nghệ bia – rượu, nước giải khát, mía – đường. Công nghệ chuyển gen được từng bước hoàn thiện và tiến tới làm chủ công nghệ tạo ra giống cây trồng biến đổi gen của Việt Nam.

Trong lĩnh vực y dược, thành tựu nổi bật là đã nghiên cứu và sản xuất ra một số loại vacxin, chế phẩm sinh học phục vụ chẩn đoán bệnh đạt tiêu chuẩn tiên tiến trong khu vực. Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, đã tạo ra một số chế phẩm vi sinh để xử lý sản phẩm phụ của ngành nông nghiệp, như rơm rạ, bã mía,... thành các sản phẩm phân bón, chất cải tạo đất, giá thể nền hữu cơ để ươm rau giống, giống cây ăn quả, cây lâm nghiệp, trồng rau an toàn hoặc xử lý thành nhiên liệu sinh học... Ngoài ra, đã tạo ra một số chế phẩm để làm sạch nước và nền đáy ao nuôi tôm cá.

Một số xí nghiệp chế biến và đóng hộp theo phương pháp công nghiệp các sản phẩm nông nghiệp muối chua (tôm, cá, cà, sấu, măng ớt, dưa chuột,...) đã dần chiếm lĩnh thị trường trong nước và bắt đầu vươn ra thị trường thế giới. Một số nhà khoa học đã giới thiệu các tiến bộ kỹ thuật về công nghệ sinh học, kết hợp với các địa phương lân cận Hà Nội – nơi có sẵn nguồn nguyên liệu để phát triển sản xuất rất thành công một số sản phẩm lên men theo công nghệ sinh học (lên men hoa quả chế biến rượu, lên men sản xuất phân bón vi sinh). Đây là dấu hiệu tích cực và cần được sự quan tâm hỗ trợ nhiều hơn nữa của nhà nước.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng nhìn chung trình độ công nghệ sinh học của Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung trong nhiều lĩnh còn thấp, có khoảng cách khá xa so với thế giới và khu vực; chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của Thành phố. Các doanh nghiệp còn khó tiếp cận các chính sách ưu đãi đã được ban hành; chưa quan tâm đầu tư thỏa đáng cho khoa học và công nghệ. Hệ thống các viện nghiên cứu của Trung ương, các trường đại học đóng trên địa bàn chưa được khai thác, phát huy hết tiềm năng.

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 50 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Thành ủy Hà Nội đề ra 3 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Đồng thời, cũng nêu ra các đề xuất, kiến nghị với Trung ương. Trong đó, kiến nghị các cơ quan Trung ương sớm ban hành đồng bộ các chính sách đột phá đối với nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học. Cụ thể: cơ chế, chính sách đồng bộ khuyến khích để tạo sự hấp dẫn và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghệ sinh học; phục vụ chuyển đổi các tổ chức khoa học và công nghệ công lập sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm; tạo môi trường làm việc, chế độ ưu đãi để thu hút nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, hỗ trợ đào tạo các nhà khoa học trẻ, ưu tiên lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ, hỗ trợ đào tạo các nhà khoa học trẻ, ưu tiên lĩnh vực công nghệ sinh học, công nghệ cao.

Bùi Tú Anh

Lượt xem: 588