Phân tích những nguyên nhân khiến tình trạng khiếu nại, tố cáo diễn biến phức tạp, đại biểu Quốc hội Ngọ Duy Hiểu (Đoàn Hà Nội) cho rằng, sự thiếu sâu sát, gần dân, lắng nghe dân chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ khiếu nại, tố cáo thời gian qua. Những điểm “nóng” về khiếu nại, tố cáo hầu hết đều phát sinh từ cơ sở do sự thiếu sâu sát của cán bộ từ khi vụ việc manh nha.

Chiều ngày 7/11 Quốc hội thảo luận ở hội trường về các báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2017.

Quốc hội nghe Tổng Thanh tra Chính phủ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân năm 2017. Tổng thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, năm 2017, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm so với năm 2016. Cụ thể, số lượt công dân đến các cơ quan hành chính nhà nước để khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh giảm 8,5%; tổng số đơn giảm 8,9%; tổng số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước giảm 14,8%.

Tuy nhiên, theo ông Khái, số đoàn đông người tăng 10,2% so với năm 2016. Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm nhưng vẫn còn diễn biến phức tạp và gay gắt.

"Các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, đông người chủ yếu thuộc lĩnh vực đất đai"

Giải trình ý kiến đại biểu, ông Khái nói một trong những nhiệm vụ của các cơ quan chức năng thời gian tới là tìm giải pháp hữu hiệu, hoàn thiện thể chế về đất đai. 

Ngoài ra, ông cho rằng, nếu các vụ khiếu nại, tố cáo được giải quyết từ cơ sở, không để phát sinh lên tới cấp trung ương thì tình hình sẽ chuyển biến tích cực hơn.

Thẩm tra nội dung trên, Chủ nhiệm Uỷ ban pháp luật Nguyễn Khắc Định cho rằng Chính phủ còn thiếu phân tích về tính chất của một số vụ việc khiếu nại, tố cáo bức xúc, nổi cộm, được dư luận xã hội quan tâm.

Theo ông Định, Ủy ban Pháp luật nhất trí với nhận định về nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh khiếu nại, tố cáo, đó là do còn thiếu tính nhất quán trong chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội; những tồn tại, yếu kém trong công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực; năng lực, trình độ, ý thức trách nhiệm của cán bộ, công chức trong thực thi công vụ còn hạn chế...

"Tình hình khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới có thể diễn biến phức tạp, khó dự báo, nhất là trong lĩnh vực đất đai, môi trường, nông nghiệp, đầu tư xây dựng, giao thông vận tải…",

Thảo luận về nội dung này, Ông Nguyễn Minh Sơn - Phó chủ nhiệm Uỷ ban kinh tế, bày tỏ chưa thực sự yên tâm trước những vụ việc khiếu nại của công dân dai dẳng năm này qua năm khác, trong khi đó một số cơ quan chức năng có biểu hiện đùn đẩy trong giải quyết

“Không ít người đi khiếu nại phải bán hết tài sản để theo đuổi trong thời gian dài, có những người đời cha mẹ khiếu nại chưa xong lại chuyển sang đời con. Đây là mũi kim đâm vào da thịt, là sự nhức nhối nếu chúng ta đặt địa vị mình vào người dân đi khiếu nại?”, ông Sơn nói. 

Theo đại biểu này, trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, điều quan trọng không phải là thành tích làm được bao nhiêu, "nhiều hay ít phần trăm", mà ngược lại các cơ quan Nhà nước còn nợ dân bao nhiêu, chừng nào giải quyết xong. "Như thế mới là công bộc của dân", ông nhấn mạnh.

Qua phân tích tình hình trong nhiều năm, ông Sơn cho rằng, hiện số đơn thư khiếu nại, tố cáo có nội dung đúng nhiều hơn đơn thư sai, tỷ lệ này là đảo ngược so với trước. "Báo cáo của Chính phủ cần phân tích kỹ hơn đúng - sai về nội dung, trình tự",

Phân tích những nguyên nhân khiến tình trạng khiếu nại, tố cáo diễn biến phức tạp, đại biểu Quốc hội Ngọ Duy Hiểu (Đoàn Hà Nội) cho rằng, sự thiếu sâu sát, gần dân, lắng nghe dân chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ khiếu nại, tố cáo thời gian qua. Những điểm “nóng” về khiếu nại, tố cáo hầu hết đều phát sinh từ cơ sở do sự thiếu sâu sát của cán bộ từ khi vụ việc manh nha.

Thực tiễn cho thấy, để giải quyết căn bản các vụ khiếu nại, tố cáo, cần chủ động đối thoại khi vụ việc chưa phát sinh thành điểm “nóng”. Người có thẩm quyền phải ngồi với dân, giải quyết việc của dân, nghe dân nói, nói cho dân nghe, nghe sáng kiến của dân, từ đó củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân. Đại biểu Ngọ Duy Hiểu cho rằng, chỉ có cán bộ năng lực yếu, bản lĩnh không cao mới không dám đối thoại với nhân dân. Đại biểu kiến nghị cần thực hiện nghiêm quy định tiếp công dân, xử lý nghiêm cán bộ không hoàn thành trách nhiệm tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Bà Đỗ Thị Lan - Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, đề nghị Chính phủ, Quốc hội cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để góp phần khắc phục tình trạng người dân không chấp nhận các phương án giải phóng mặt bằng, giảm đơn thư khiếu nại.

Đánh giá tỷ lệ giải quyết khiếu nại, tố cáo đạt khoảng 83% như Chính phủ báo cáo năm qua là khá tốt, đại biểu Dương Minh Tuấn đề nghị Chính phủ, Quốc hội bổ sung thêm ba giải pháp cho lĩnh vực này. 

Cụ thể, khi Chính phủ xây dựng kế hoạch thanh tra thì nên tập trung thanh tra đột xuất, tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo. "Tâm lý chung của người đi khiếu nại, tố cáo là muốn gặp người có chức vụ cao nhất trong cơ quan công quyền, vì vậy cần tiếp tục duy trì và tăng cường việc lãnh đạo đối thoại với dân", ông Tuấn nói.

Theo báo cáo của Tổng thanh tra Lê Minh Khái, năm 2018, Chính phủ xác định sáu nhóm nhiệm vụ chủ yếu của các cấp, các ngành. Trong đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tổ chức đánh giá tình hình triển khai thực hiện Luật đất đai năm 2013, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Ngoài ra, Chính phủ cũng sẽ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo; chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân; giải quyết kịp thời, dứt điểm vụ việc mới phát sinh ngay từ cấp cơ sở...

Giải trình ý kiến các đại biểu nêu, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái bày tỏ sự đồng tình với đa số đề xuất của đại biểu về việc tăng cường đối thoại với nhân dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để giảm dần số vụ khiếu nại, tố cáo. Phát biểu kết thúc phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, qua 12 ý kiến phát biểu và tranh luận, các đại biểu đã chỉ rõ những bất cập khiến lĩnh vực khiếu nại, tố cáo diễn biến phức tạp. Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến của đại biểu để rà soát hoàn thiện cơ sở pháp lý, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Ngọc Ánh

Lượt xem: 625