Việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong việc tăng cường hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND đối với bộ máy nhà nước, gắn hoạt động này với công tác cán bộ, công tác xây dựng Đảng trong bối cảnh đẩy mạnh việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong việc tăng cường hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND đối với bộ máy nhà nước, gắn hoạt động này với công tác cán bộ, công tác xây dựng Đảng trong bối cảnh đẩy mạnh việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII đã tiến hành lấy phiếu tín nhiệm lần đầu tiên đối với 47 người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn. Việc lấy phiếu tín nhiệm đã được tiến hành dân chủ, khách quan, công tâm, nghiêm túc. Kết quả phiếu tín nhiệm phản ánh khá sát thực mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người được lấy phiếu tín nhiệm, tình hình kinh tế - xã hội chung của đất nước và của từng lĩnh vực phụ trách. Những hạn chế, khó khăn khách quan chung của tình hình thế giới và trong nước cũng đã tác động tới kết quả thực hiện nhiệm vụ của người được lấy phiếu tín nhiệm. 

HĐND TP Hà Nội lấy phiếu tín nhiệm đối với 18 chức danh do HĐND bầu và phê chuẩn tại kỳ họp tháng 7/2013

Ngay sau đó, HĐND các cấp cũng đã tổ chức việc lấy phiếu tín nhiệm đảm bảo dân chủ, công khai, đúng quy trình. Kết quả được đông đảo cử tri và nhân dân quan tâm theo dõi sát sao. Trong đó, HĐND Thành phố Hà Nội đã tổ chức việc lấy phiếu tín nhiệm đối với 18 chức danh do HĐND bầu và phê chuẩn tại Kỳ họp thứ 7 đạt kết quả tốt.

Tuy nhiên, do là lần đầu tiên Quốc hội, HĐND thực hiện việc lấy phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ bầu hoặc phê chuẩn nên cũng không tránh khỏi những vướng mắc, cần phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, cả về cơ sở pháp lý và tổ chức thực hiện. 

Tờ trình của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung nghị quyết của Quốc hội về lấy hiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn (Nghị quyết 35) gửi xin ý kiến các đại biểu Quốc hội nêu rõ, việc sửa đổi, bổ sung tập trung chủ yếu vào vấn đề đối tượng lấy phiếu tín nhiệm, thời điểm lấy phiếu tín nhiệm. Đồng thời bổ sung, làm rõ một số điểm về quy trình, thủ tục lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm để thống nhất trong thực hiện.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tổ chức ở Trung ương, đối tượng lấy phiếu tín nhiệm giữ như hiện nay (Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Uỷ ban của Quốc hội; Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, thủ trưởng các cơ quan ngang bộ; Viện trưởng VKSND tối cao, Chánh án TAND tối cao).

Ở địa phương, đối tượng lấy phiếu được đề nghị bổ sung thêm thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND (Giám đốc Sở, Trưởng Phòng...).

Về thời hạn và thời điểm tổ chức lấy phiếu, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nêu 2 phương án. Phương án 1, giữ như quy định của Nghị quyết 35, việc lấy phiếu tín nhiệm tổ chức định kỳ hằng năm từ năm thứ 2 của nhiệm kỳ.

Phương án 2, mỗi nhiệm kỳ của Quốc hội, HĐND tiến hành lấy phiếu một lần vào giữa nhiệm kỳ (kỳ họp cuối năm thứ 3).

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã đề nghị chọn phương án hai, vì ưu điểm là gắn với việc xem xét, đánh giá cán bộ giữa nhiệm kỳ, không gây áp lực, để cán bộ mạnh dạn “dám nghĩ, dám làm”, từ đó nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc. Ngoài ra, với khoảng thời gian này, người được lấy phiếu tín nhiệm cũng có thời gian, điều kiện để tự soi mình, khắc phục hạn chế, khuyết điểm trong công tác. Theo phương án này thì nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13 và nhiệm kỳ HĐND 2011-2016 có thể tổ chức một kỳ lấy phiếu tín nhiệm (dự kiến vào cuối năm 2014).

Về vấn đề thiết kế phiếu, lý giải quan điểm đề xuất duy trì 3 mức đánh giá “tín nhiệm cao”, “tín nhiệm trung bình”, “tính nhiệm thấp”, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc xác định 3 mức tín nhiệm như quy định của Nghị quyết 35 là phù hợp, bảo đảm sự thận trọng trong xem xét, đánh giá cán bộ. Nếu chỉ quy định hai mức là “tín nhiệm” và “không tín nhiệm” thì trùng với mức phiếu ở bước bỏ phiếu tín nhiệm khi xem xét trách nhiệm của cán bộ. Rõ ràng, mục đích của việc lấy phiếu tín nhiệm là bước thăm dò mức độ tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn, giúp người đó tiếp tục phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế, thiếu sót. Kết quả lấy phiếu tín nhiệm cũng là một cơ sở cho việc bỏ phiếu tín nhiệm và giúp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét, đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ.

Đối với nội dung này, hiện nhiều ý kiến đề nghị chỉ nên quy định 2 mức độ “tín nhiệm” và “tín nhiệm thấp” (hoặc “không tín nhiệm”) đối với quy trình lấy phiếu tín nhiệm bởi cho rằng việc quy định ba mức độ đánh giá tín nhiệm khó dẫn đến việc xử lý được cán bộ chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ, quá an toàn cho cán bộ, chưa đáp ứng được nguyện vọng của cử tri. Ý kiến khác đề nghị đổi mức độ “tín nhiệm thấp” hiện nay thành “không tín nhiệm” vì mức độ thế nào là tín nhiệm cao, thế nào là tín nhiệm thấp là rất tương đối, khó xác định.

Phát biểu khai mạc Kỳ họp thứ 7 Quốc hội, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng đã nêu rõ: “Việc lấy phiếu tín nhiệm là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, đã được tiến hành thận trọng, khách quan, đúng pháp luật, được cử tri và nhân dân hoan nghênh, đồng tình, ủng hộ. Kết quả lấy phiếu tín nhiệm có ý nghĩa quan trọng để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét mức độ tín nhiệm và đánh giá cán bộ chính xác hơn. Tuy nhiên, vì là lần đầu tổ chức lấy phiếu tín nhiệm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm nên không tránh khỏi một số hạn chế, vướng mắc, cần được xem xét sửa đổi, hoàn thiện để tiếp tục thực hiện tốt hơn chủ trương này và bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong hệ thống chính trị”.  Qua đó, có thể tin tưởng rằng với bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm cao, các vị đại biểu Quốc hội sẽ bàn thảo, quyết định sáng suốt để việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm của Quốc hội, HĐND thực sự đổi mới, hiệu quả.

QUỐC THỊNH

Lượt xem: 410