Dự thảo Luật Khoa học và công nghệ (sửa đổi) đã xác định một số cơ chế để huy động nguồn đầu tư của xã hội, đặc biệt là đầu tư của doanh nghiệp cho nghiên cứu phát triển, ứng dụng công nghệ, chính sách thu hút nguồn lực nước ngoài. Phương thức xây dựng và tổ chức thực hiện các đề tài, dự án KHCN cũng có những bước đổi mới trong quy trình tuyển chọn đề tài, dự án.
Ngoài việc kế thừa những giá trị có tính thực tiễn của luật hiện hành, Dự thảo Luật Khoa học và công nghệ (sửa đổi) đã xác định một số cơ chế để huy động nguồn đầu tư của xã hội, đặc biệt là đầu tư của doanh nghiệp cho nghiên cứu phát triển, ứng dụng công nghệ, chính sách thu hút nguồn lực nước ngoài. Phương thức xây dựng và tổ chức thực hiện các đề tài, dự án KHCN cũng có những bước đổi mới trong quy trình tuyển chọn đề tài, dự án: Quy định Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như các bộ, ngành có trách nhiệm đặt hàng các đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ; quy định trách nhiệm về đề xuất đề tài gắn với việc tiếp nhận kết quả nghiên cứu và chuyển giao kết quả đó vào thực tiễn.
Về cơ chế tài chính, Dự thảo Luật sửa đổi sẽ khắc phục cơ bản những tồn tại hiện nay, vừa bảo đảm kỷ luật tài chính, chống thất thoát, vừa tạo cơ chế phân bổ, sử dụng, kiểm soát việc sử dụng kinh phí phù hợp với đặc thù của hoạt động KHCN, phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức, cá nhân hoạt động KHCN. Ví dụ như việc áp dụng cơ chế khoán chi, áp dụng cơ chế quỹ, cơ chế đặt hàng nhiệm vụ KHCN. Với cơ chế này, các đề tài, dự án sẽ không phải đợi kinh phí quá lâu, đồng thời không phải quyết toán theo năm tài chính, có thể chủ động chuyển nguồn, đơn giản hóa các thủ tục hóa đơn, chứng từ. Đặc biệt, với Dự thảo lần này, lần đầu tiên cơ chế khoán đến sản phẩm cuối cùng cho KHCN đã được đề cập, tức là đề tài nào có sản phẩm cuối cùng đúng như tiêu chí thì sẽ được quyết toán, không cần phải có quá nhiều hóa đơn chứng từ giải trình phức tạp như trước đây.

Đại biểu Đoàn Hà Nội tại hội trường Kỳ họp thứ 5
Qua 14 lượt ý kiến đại biểu Quốc hội, đa số ý kiến cho rằng Dự thảo Luật trình Quốc hội lần này đã được Uỷ ban thường vụ Quốc hội chỉ đạo cơ quan thẩm tra và cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu một cách nghiêm túc, đầy đủ các ý kiến của đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ tư và đề nghị Quốc hội thông qua để sớm tạo điều kiện cho khoa học công nghệ nước nhà tiếp tục phát triển, thực sự là động lực cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tạo tiền đề cho sự hình thành và phát triển kinh tế tri thức ở nước ta.
Phát biểu về những vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật, đại biểu Trịnh Ngọc Thạch - Đoàn ĐBQH Hà Nội cho rằng dự thảo Luật thiên về điều chỉnh lĩnh vực khoa học gắn với công nghệ, lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn còn mờ nhạt do đó để phù hợp với phạm vi điều chỉnh thì tên gọi của dự thảo Luật là Luật Khoa học công nghệ. Đại biểu cũng cho rằng dự thảo Luật quy định vai trò của nhà nước chi phối quá nhiều trong mọi lĩnh vực tổ chức, hoạt động khoa học công nghệ, ông liệt kê “tôi đếm ở đây thấy có 49/83 điều nói quan hệ trực tiếp quản lý của Nhà nước thực hiện với cộng đồng khoa học, rất nhiều chữ như "Nhà nước cho phép, Nhà nước giao nhiệm vụ, Nhà nước cấm, Nhà nước khen, Nhà nước quy hoạch, Nhà nước công nhận, Nhà nước ưu đãi”. Ông cũng đề nghị cần cân nhắc sử dụng cụm từ “ưu tiên”, “ưu đãi”: “Có một trang đếm được 14 từ ưu đãi, ưu tiên, việc này các nhà khoa học rất phấn khởi nhưng tôi nghĩ từ ngữ này chúng ta nên tiết kiệm một chút. Hiện nay ưu tiên, ưu đãi nhiều lắm về khoa học chưa có gì gọi là ưu tiên lắm, các nhà khoa học hiện nay rất vất vả”
Về chính sách của Nhà nước về phát triển khoa học và công nghệ (Điều 6), đại biểu Bùi Thị An đề nghị cần quy định cụ thể về phát triển công nghệ cao trong đó chú trọng ưu tiên phát triển công nghệ phần mềm tin học. Bà phát biểu: “Tôi nghĩ với Việt Nam sau khi quan sát các em học sinh tốt nghiệp ra trường giai đoạn nhiều năm tôi nói thật với tư chất rất thông minh so sánh với các nước trong khu vực và thậm chí các nước cả Châu Âu cũng không kém. Tôi thấy các em tiếp cận những phần mềm rất nhanh chóng, tôi nghĩ rằng ở đây trong trường hợp Việt Nam tôi đề nghị có lẽ trong giai đoạn tới chuyện tổ chức tiến hành sản xuất các phần mềm vừa xuất khẩu và phục vụ trong nước tôi cho việc này là một cơ hội rất tốt. Vì nguồn nhân lực chúng ta có, tuy rằng chưa đủ thì ta có thể đào tạo được, đầu tư không cần lớn. Việc này cũng là bài học và nhất là Ấn Độ tôi nghĩ là so sánh thì khập khễnh và cũng không phải học tất cả của thế giới nhưng nước Ấn Độ họ xuất phát điểm cũng là nước nghèo nhưng bây giờ đến năm 2012 theo thông báo họ xuất khẩu phần mềm đã được 100 tỷ đô. Tôi nghĩ Việt Nam ta nếu đầu tư tốt thì trong những năm tới tôi nghĩ cũng có thể thu được”
Về sử dụng nhân lực, trọng dụng nhân tài trong khoa học và công nghệ (Điều 23) đại biểu Đinh Xuân Thảo đề nghị để tên gọi phù hợp với nội dung nên đổi tên Điều này thành “chính sách ưu đãi đối với cá nhân hoạt động khoa học, công nghệ”…
HOÀI THƯƠNG
Lượt xem: 388
Bình luận bài viết
Chưa có bình luận nào.