Qua hoạt động giám sát theo chuyên đề mà Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội tổ chức trong thời gian qua mang lại hiệu quả cho thấy, phải lựa chọn nội dung giám sát phù hợp, sát thực; chọn những vấn đề nổi cộm, mới nảy sinh gây bức xúc cho người dân, sát với tình hình thực tế đòi hỏi phải giải quyết ngay hoặc thông qua dư luận, thông tin, báo chí, qua những cuộc tiếp xúc cử tri…

Ngày 20/9, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị với Ban Kinh tế - Xã hội HĐND các quận, huyện, thị xã để thảo luận, trao đổi chuyên đề “Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giám sát chuyên đề của các Ban HĐND trong lĩnh vực văn hóa- xã hội” với mong muốn đánh giá một cách khách quan, toàn diện những mặt tích cực, những kết quả đạt được, cũng như những khó khăn, hạn chế trong hoạt động giám sát của các Ban HĐND trong thời gian qua, đồng thời đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giám sát trong lĩnh vực văn hóa- xã hội trong thời gian tới.

Trang thông tin hoạt động của Đoàn ĐBQH và HĐND Thành phố Hà Nội trích dẫn Đề cương chuyên đề của Ban Văn hóa- Xã hội HĐND thành phố Hà Nội về "Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giám sát chuyên đề của các Ban HĐND trong lĩnh vực văn hóa- xã hội”.

1. Những thuận lợi, khó khăn trong việc triển khai hoạt động giám sát chuyên đề trên lĩnh vực văn hóa – xã hội.

1.1 Những thuận lợi

- Được sự quan tâm của Thành ủy, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội đối với hoạt động của HĐND các cấp, tạo điều kiện thuận lợi để HĐND nâng cao hiệu quả hoạt động.

- Cơ cấu đại biểu HĐND có nhiều tiến bộ, đa số đại biểu có trình độ đại học trở lên và được bao quát trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Đặc biệt là đại biểu hoạt động chuyên trách đã được nâng lên rõ rệt ở HĐND Thành phố, hiện nay Ban Văn hóa – Xã hội HĐND thành phố có 4 lãnh đạo ban trong đó có 3 người hoạt động chuyên trách.

- Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện ngày càng được trang bị đầy đủ hơn.

- Thường trực HĐND các cấp đã quan tâm đến việc tập huấn, hội thảo nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng hoạt động cho các đại biểu dân cử.

1.2 Một số khó khăn

- Lĩnh vực văn hóa - xã hội là rất rộng, nhạy cảm bao gồm nhiều ngành và hàng ngày, hàng giờ tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh.

- Đa số các đại biểu HĐND kỹ năng hoạt động trong cơ quan dân cử còn hạn chế, kinh nghiện chưa nhiều.

- Chính sách, pháp luật của nhà nước thay đổi nhiều và còn nhiều bất cập kể cả trong lĩnh vực kinh tế -  xã hội và hoạt động của cơ quan dân cử.

 2. Một số kinh nghiệm

          Qua hoạt động giám sát theo chuyên đề mà Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội đã tổ chức triển khai thực hiện bước đầu mang lại hiệu quả và đạt được mục đích giám sát. Từ thực tế Ban xin nêu ra một số vấn đề kinh nghiệm để nâng cao chất lượng giám sát chuyên đề:

          Thứ nhất, phải lựa chọn nội dung giám sát phù hợp, sát thực, chọn những vấn đề nổi cộm, mới nảy sinh gây bức xúc cho người dân, sát với tình hình thực tế đòi hỏi phải giải quyết ngay hoặc thông qua dư luận, thông tin, báo chí, qua những cuộc tiếp xúc cử tri…và đưa vào kế hoạch chương trình giám sát, các vấn đề mới nảy sinh thì đưa vào kế hoạch giám sát đột xuất. Các cuộc giám sát đều phải báo cáo Thường trực HĐND, Đảng đoàn HĐND để hiệu quả giám sát có sức mạnh hơn.

          Thứ hai, thành phần đoàn giám sát phải có đủ năng lực chuyên môn thực hiện nhiệm vụ giám sát. Giám sát là theo dõi, xem xét và đánh giá, vì vậy, để thực hiện giám sát có hiệu quả, người giám sát phải nắm chắc đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thẩm quyền của từng cấp và tình hình thực tiễn ở địa phương, có phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá khoa học, khách quan; thể hiện chứng kiến rõ ràng, động viên những cái tốt, kiên quyết đấu tranh với những khuyết điểm, bảo vệ cái đúng. Ngoài ra thành phần đoàn giám sát nên mời các cơ quan báo chí cùng vào cuộc.

          Thứ ba, có chương trình, kế hoạch, đề cương giám sát chi tiết rõ ràng cụ thể. Kế hoạch giám sát phải nêu rõ nội dung, thành phần và thời gian giám sát. Có đề cương chi tiết kèm theo lịch làm việc và được gửi trước cho đơn vị được giám sát theo đúng qui định.

Thứ tư, Cách thức tiến hành giám sát phải kết hợp chặt chẽ giữa hình thức nghe báo cáo và xem xét thực tế, tuy không phải là cuộc thanh tra, kiểm tra nhưng để có kết luận giám sát đúng và sát với thực tế trong quá trình giám sát  ngoài việc nghe báo cáo các thành viên đoàn giám sát cần phải hỏi để biết được thông tin hoặc đưa ra ý kiến phản biện yêu cầu đơn vị được giám sát giải trình những vấn đề mà đoàn giám sát quan tâm, đồng thời kết hợp với xem xét hồ sơ, văn bản cần thiết, thu thập thêm thông tin tại các buổi khảo sát thực tế xem xét xác minh tại chỗ để làm căn cứ kết luận, kiến nghị sau giám sát.

Thứ năm, báo cáo kết quả giám sát phải chỉ ra được những mặt được, hạn chế, yếu kém, nguyên nhân và có những kiến nghị bảo đảm sát, đúng, có khả thi. Đồng thời cử cán bộ theo dõi việc thực hiện các kiến nghị của các cơ quan liên quan.

3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của các Ban HĐND trong lĩnh vực văn hóa - xã hội

1. Về nhận thức: phải làm cho cấp ủy Đảng nhận thức đầy đủ vai trò của giám sát của HĐND là thực hiện tốt nhất quyền làm chủ của nhân dân theo tinh thần chung là dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

         2. Về bộ máy các Ban HĐND và nâng cao năng lực và kỹ năng hoạt động cho các đại biểu HĐND các cấp.

-  Cần bổ sung đủ về mặt số lượng cho bộ máy chuyên trách của các Ban HĐND theo tinh thần Đề án số 04-ĐA/TU ngày 19/10/2012 của Thành ủy Hà Nội

- Thường xuyên nâng cao năng lực nhận biết, am hiểu về trình độ chuyên môn và lý luận; năng lực nắm bắt kịp thời các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước; năng lực tổng hợp và đề xuất giải pháp thực hiện để có ý kiến xác đáng tại các kỳ họp HĐND cho đại biểu HĐND, đặc biệt là các thành viên các Ban HĐND trong các lĩnh vực kinh tế, ngân sách, xã hội, văn hóa, thể dục thể thao.

          - Nâng cao kỹ năng hoạt động của mỗi đại biểu HĐND, kết hợp với đổi mới nội dung, phương pháp hoạt động để nâng cao chất lượng và hiệu quả nhằm hoàn thành chức trách nhiệm vụ được giao.

3. Xây dựng qui chế phối hợp trong mối quan hệ làm việc giữa các Ban HĐND  với các sở, ban, ngành chuyên môn của UBND  cùng cấp; đặc biệt là sự phối hợp và trách nhiệm của các bên liên quan giữa các Ban HĐND với các sở, ban, ngành chuyên môn thuộc lĩnh vực văn hóa – xã hội  trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội của địa phương.

4. Xây dựng kế hoạch giám sát sát với thực tế, tổ chức tốt hoạt động giám sát và tích cực đôn đốc thực hiện các kết luận giám sát một cách triệt để.

* Xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát, sát với thực tế

Căn cứ Nghị quyết HĐND về chương trình giám sát, các Ban của HĐND cần làm tốt việc xây dựng chương trình, kế hoạch công tác để triển khai thực hiện Nghị quyết giám sát và những vấn đề lớn đã được HĐND quyết định và những vấn đề được đông đảo nhân dân và cử tri quan tâm.

* Tổ chức có hiệu quả các cuộc giám sát cần tập trung làm tốt các nội dung:

- Xác định đúng và trúng nội dung, đối tượng giám sát và thời gian và địa điểm giám sát thích hợp.

- Lựa chọn thành phần giám sát đảm bảo theo yêu cầu của nội dung giám sát. Tùy theo tính chất và nội dung giám sát để mời các đơn vị tham gia giám sát cho phù hợp, có thể là cơ quan chuyên môn, các chuyên gia trong từng lĩnh vực... phối hợp với UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp, các đoàn thể quần chúng trong quá trình giám sát.

- Thu thập thông tin đầy đủ, chuẩn bị kỹ càng tài liệu, tư liệu có liên quan đến nội dung giám sát.

- Coi trọng yêu cầu cụ thể, thiết thực, sát dân, sát cơ sở: đây là yêu cầu cơ bản, quan trọng phải được Thường trực HĐND Thành phố quán triệt đối với hoạt động của các đại biểu HĐND. Vì mỗi khi tổ chức đoàn giám sát đòi hỏi phải vào cuộc của nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều người, do vậy không chạy theo số lượng mà thực sự coi trọng chất lượng, hiệu quả của các cuộc giám sát, đáp ứng được đa số nguyện vọng của nhân dân, từng bước giải quyết được từng vấn đề xã hội bức xúc.

- Ra thông báo kết luận giám sát kịp thời, khách quan và gửi đến các cơ quan có liên quan.

* Đôn đốc, kiểm tra thực hiện các kết luận giám sát

 Các Ban HĐND cần phân công cán bộ theo dõi và đôn đốc các kiến nghị sau giám sát. Trường hợp có những vấn đề chưa nghiêm túc thực hiện có thể tổ chức “tái giám sát” hoặc “giám sát đến cùng” những vấn đề quan trọng, có như vậy kết luận giám sát mới thể hiện tính quyền lực của HĐND; vai trò, vị trí của HĐND qua đó được nâng cao và cũng sẽ đúng như luật định.

 Để tăng hiệu quả công tác giám sát của các Ban HĐND, nên  chuyển kết quả giám sát của Ban thành giám sát của HĐND tại kỳ họp HĐND, những nội dung chất vấn sẽ xoay quanh những kết quả, kiến nghị giám sát của các Ban và Thường trực. Đồng thời, đưa các kết quả giám sát lên các phương tiện thông tin đại chúng.

Lượt xem: 796